در شرایطی که اختلافات میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی به اوج خود رسیده، ابوظبی با برگزاری جشنهای پرهزینه برای کویت تلاش میکند نفوذ خود را در میان کشورهای کوچک خلیج فارس افزایش دهد. این مانور دیپلماتیک که برخی آن را بخشی از رقابت ابوظبی با ریاض میدانند [گزارش کامل الحره]، واکنشهای متفاوتی در کویت و رسانههای منطقهای برانگیخته است.
تنشهای اخیر میان عربستان و امارات، به ویژه در پرونده یمن و سودان، بازتابی از رقابت شدید دو قدرت منطقهای در خلیج فارس است. امارات در چنین فضایی، با هدف کاهش فشارهای احتمالی ریاض، اقدام به نزدیکی دیپلماتیک به کویت کرده است. برگزاری جشنها و مجامع رسانهای گسترده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، این سوال را ایجاد کرد که آیا این فعالیتها تنها نشاندهنده روابط دوستانه است یا ابوظبی در پی ایجاد یک بلوک جدید در برابر عربستان است.
انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس امارات، در جریان مجمع رسانهای امارات و کویت، ضمن انتقاد از آنچه «کمپین رسانهای بیسابقه» علیه کشورش خواند، تلاش کرد پیوندهای ابوظبی و کویت را از تنشهای دوجانبه با عربستان جدا کند. وی با اشاره به حادثه حمله هوایی عربستان به محموله تسلیحاتی امارات در بندر المکلای یمن، که منجر به خروج کامل نیروهای اماراتی پس از یک دهه شد، گفت که اختلافات همواره وجود داشته اما شورای همکاری توانسته این تضادها را به همکاری اقتصادی تبدیل کند.
در رسانهها، واکنشها کاملاً متفاوت بود. مطبوعات اماراتی با پوشش گسترده و تحلیلهای تحسینآمیز، روابط دوجانبه را برجسته کردند، اما رسانههای کویت با احتیاط و صرفاً به گزارشهای خبری رسمی بسنده کردند. در فضای مجازی، هشتگهای تبلیغاتی اماراتی با واکنشهای متناقض کاربران کویتی مواجه شد؛ برخی حقوقدانان این حرکت را تلاشی برای «بزک کردن» چهره ابوظبی در برابر عربستان دانستند. این واکنشها نشان میدهد که جامعه مدنی و نخبگان کویتی نسبت به افتادن در دام قطببندیهای جدید حساس و محتاط هستند.
نقش تاریخی و دیپلماتیک کویت در خلیج فارس
روابط کویت و امارات ریشه در تاریخ دارد و به قبل از دوران نفت بازمیگردد. کویت در زمان استقلال امارات در ۱۹۶۱، حمایتهای اقتصادی و رسانهای ارائه داد و به شکلگیری رسانهها در دوبی کمک کرد. روابط دو کشور در طول دههها با همکاریهای سیاسی و امنیتی تقویت شده و نمونههایی از آن، حمایت کویت از امارات در اختلاف بر سر جزایر سهگانه و پشتیبانی امارات از کویت در زمان حمله عراق در ۱۹۹۰ است.
کارشناسان کویتی معتقدند که جشنهای اماراتی، بیش از آنکه ابزار فشار علیه ریاض باشد، نشاندهنده قدردانی ابوظبی از نقش متوازن کویت و سرمایهگذاری در روابط تاریخی است. کویت کشوری نیست که با تعارفات سیاسی تغییر موضع دهد و همچنان به ثبات شورای همکاری اهمیت میدهد.
تحلیل رسانهای و فضای دیجیتال
فعالیتهای رسانهای امارات، شامل یادداشتهای تحلیلی، پوشش گسترده خبری و هشتگهای تبلیغاتی، حاکی از تلاش ابوظبی برای نشان دادن عمق روابط با کویت در برابر روایتهای منفی مرتبط با عربستان است. در مقابل، رسانههای کویتی با حفظ رویکرد سنتی، صرفاً به انعکاس اخبار بسنده کردند. این تضاد نشان میدهد که کویت نقش موازنهگر خود را در برابر قطببندیهای منطقهای حفظ کرده و از ورود به پروژههای ضدسعودی خودداری میکند.
برخی تحلیلگران منطقهای میگویند، امارات مانند دیگر بازیگران منطقهای، روابط خود را بر اساس نقشههای نفوذ تنظیم میکند. طبیعی است که در دورههای اختلاف با شرکای بزرگ، به تحکیم روابط با کشورهای موازنهگر پرداخته شود، اما این به معنای تشکیل ائتلاف ضدسعودی نیست.
پروندههای مشترک کویت و عربستان
یکی از حساسترین پروندههای مشترک، میدان گازی «آرش» (الدره) است که میان کویت و عربستان مشترک است. تحلیلگران معتقدند هرگونه بحران احتمالی نمیتواند موقعیت کویت را تغییر دهد، مشروط بر اینکه کویت به توافقات خود با ریاض پایبند باشد و اجازه ندهد مسائل از طریق طرفهای ثالث سیاسی شود. این موقعیت باعث میشود ریاض، اهداف کویت را بر اساس ثبات مواضعش ارزیابی کند و نه بر اساس گرمی روابطش با امارات.
به گفته خالد السلال، تحلیلگر سیاسی کویتی، کویت به دلیل سوابق سیاسی خود در ریاض دارای «ذخیره استراتژیک اعتماد» است. کویت هرگز روابط منطقهای خود را به ابزاری برای فشار یا معامله بر سر پروندههای حاکمیتی تبدیل نکرده و همچنان نقش سنتی خود را به عنوان لنگرگاه ثبات حفظ میکند.
پیام تحلیل: کویت، لنگر ثبات در خلیج فارس
با توجه به فضای متشنج میان ریاض و ابوظبی، کویت همچنان نقش یک موازنهگر تاریخی را حفظ کرده و از ورود به قطببندیهای جدید خودداری میکند. در حالی که امارات ممکن است در پی افزایش نفوذ خود در میان شرکای کوچک خلیج فارس باشد، کویت با اتکا به اعتماد استراتژیک خود در ریاض، به جای پیوستن به ائتلافهای احتمالی ضدسعودی، به عنوان لنگر ثبات منطقه عمل میکند. این سیاست هوشمندانه، کویت را به محور پایداری در مواجهه با موجهای قطببندی جدید تبدیل کرده است.