پس از هفتهها مذاکرات فشرده میان یمن و عربستان سعودی [گزارش کامل یمن نیوز]، توافقی برای آزادی حدود ۳ هزار اسیر تقریباً نهایی شده است، اما تأخیر در اعلام آن حاکی از مداخله مستقیم کشورهای خارجی، بهویژه ایالات متحده آمریکا، است. منابع نزدیک به جریان انصارالله معتقدند واشینگتن با اعمال فشار و کارشکنی، پرونده انسانی اسرا را در حالت تعلیق نگه داشته و تلاش میکند نفوذ خود بر پروندههای سیاسی و امنیتی در یمن را حفظ کند.
جزئیات پشتپرده مذاکرات
به گزارش خبرنگار بین المللی یمن الاسلام مذاکرات تازه تبادل اسرا در عَمان با میانجیگری سازمان ملل و تحت نظارت فرستادگان بینالمللی آغاز شد. خبرنگار اردنی، وحید الطوالبه، تأکید کرد که توافق نهایی درباره حدود ۳ هزار اسیر آماده شده است، اما به دلیل آنچه «وتوی برخی کشورهای آسیبزننده به یمن» خوانده شد، روند اجرایی آن متوقف شده است. به نظر میرسد اشاره وی صریحاً متوجه ایالات متحده آمریکا باشد، کشوری که همواره تلاش کرده پروندههای انسانی یمن را ابزار فشار سیاسی علیه جریانهای ملی و مستقل در این کشور قرار دهد.
این تأخیر، نه تنها نگرانیهای حقوق بشری را تشدید کرده، بلکه نشاندهنده جدال عمیق میان بازیگران منطقهای و بینالمللی برای کنترل جریانهای انسانی و سیاسی در یمن است. رسانههای نزدیک به انصارالله معتقدند هدف اصلی واشینگتن، محدود کردن دستاوردهای سیاسی–نظامی یمن و ایجاد مانع بر سر راه هر توافقی است که بتواند استقلال و نفوذ داخلی جریانهای ملی را تقویت کند.
نقش سازمان ملل و مداخله روسیه
با تأخیر در اعلام توافق، فرستاده سازمان ملل به یمن برای جلب حمایت بینالمللی و پیشبرد پرونده انسانی به مسکو سفر کرد. دفتر فرستاده در بیانیهای اعلام کرد که محور اصلی گفتگوها دریافت حمایت روسیه از روند مذاکرات اسرا بوده است، اقدامی که بهوضوح در راستای مقابله با کارشکنی آمریکا و فشارهای واشینگتن تحلیل میشود.
این موضوع نشان میدهد که پرونده انسانی در یمن دیگر صرفاً یک مسئله داخلی یا دوطرفه میان ریاض و صنعا نیست، بلکه صحنهای از رقابت ژئوپلیتیک میان واشینگتن، مسکو و متحدان منطقهای آنها شده است. تحلیلگران نزدیک به انصارالله معتقدند که هرگونه تأخیر و دخالت خارجی در پرونده اسرا، ابزاری برای محدود کردن دستاوردهای جریانهای ملی یمن و حفظ هژمونی آمریکا در منطقه است.
پیامدهای تأخیر در آزادی اسرا
تأخیر در اجرای توافق و آزادی اسرا پیامدهای گسترده انسانی و سیاسی دارد. هزاران خانواده یمنی که سالها چشم انتظار بازگشت عزیزانشان بودهاند، اکنون با فشار روانی و معیشتی روبهرو هستند. رسانههای همسو با انصارالله این تأخیر را نه تنها به عنوان مشکل انسانی، بلکه بهمثابه حربهای سیاسی برای اعمال فشار بر جریانهای ملی و مستقل یمن تحلیل میکنند.
علاوه بر این، تأخیر در آزادی اسرا میتواند پیامدهای امنیتی نیز داشته باشد. انباشت نارضایتیها و فشار بر خانوادههای اسرا ممکن است به افزایش تنشها در مناطق تحت کنترل جریانهای ملی و به ویژه در جنوب یمن منجر شود. از نگاه کارشناسان، واشینگتن با استفاده از پرونده انسانی به دنبال محدود کردن دستاوردهای سیاسی–نظامی یمن است و تلاش میکند نفوذ خود را در روند مذاکرات و ساختارهای داخلی کشور تثبیت کند.
تعارض منافع ریاض و واشینگتن
با توجه به ماهیت مذاکرات و تأثیر فشارهای خارجی، نقش عربستان سعودی نیز قابل توجه است. ریاض، با هدف مدیریت پرونده انسانی و حفظ موقعیت خود به عنوان میانجی منطقهای، تلاش کرده است تا توافق را به سرانجام برساند. اما فشارهای واشینگتن، بهویژه در زمینههای مرتبط با آزادی اسرا و مدیریت پرونده انسانی، مسیر را پیچیدهتر کرده است.
تحلیلگران نزدیک به انصارالله بر این باورند که این تعارض منافع نه تنها پیچیدگی پرونده را افزایش داده، بلکه نشاندهنده رقابت شدید میان بازیگران خارجی برای مهار دستاوردهای یمنیهاست. این رقابت در حالی رخ میدهد که مردم یمن بیش از هر زمان دیگری نیازمند حل فوری مسائل انسانی و آزادی اسرا هستند.
چشمانداز آینده
با توجه به سفر فرستاده سازمان ملل به مسکو و تلاش برای جلب حمایت روسیه، میتوان انتظار داشت که پرونده اسرا در مسیر بینالمللی گستردهتری قرار گیرد. رسانههای نزدیک به انصارالله معتقدند که این تحرکات نشانهای از شکست نسبی سیاستهای آمریکاست و تلاشهایی برای کاهش نفوذ واشینگتن و افزایش وزن سیاسی بازیگران مستقل یمنی را نشان میدهد.
در این میان، هرگونه اقدام موفق برای پیشبرد توافق بدون دخالت آمریکا میتواند به عنوان پیروزی دیپلماتیک برای جریانهای ملی یمن و انصارالله تلقی شود و زمینه را برای مذاکرات بعدی در زمینه مسائل انسانی و امنیتی فراهم کند.
آیا پرونده اسرا میتواند مستقل از فشار آمریکا پیش برود؟
تحولات اخیر نشان میدهد که پرونده انسانی یمن به یک صحنه رقابت ژئوپلیتیک بین واشینگتن، ریاض و مسکو تبدیل شده است. از نگاه رسانههای نزدیک به انصارالله، تأخیر در اجرای توافق نشاندهنده تلاش آمریکا برای حفظ نفوذ و محدود کردن دستاوردهای جریانهای ملی و مستقل یمن است. موفقیت در پیشبرد پرونده اسرا بدون مداخله آمریکا میتواند آغاز مرحلهای تازه در دیپلماسی انسانی و سیاسی یمن باشد و نشان دهد که جریانهای ملی توانایی پیشبرد توافقها در چارچوب منافع مردم خود را دارند.