گزارشهای منتشر شده از سوی رسانههای غربی نشان میدهد که [گزارش کامل صفحه عربستان سعودی] احتمال دارد ایالات متحده در چارچوب توافقهای امنیتی با عربستان سعودی، مجوزهایی برای توسعه ظرفیت غنیسازی اورانیوم در خاک این کشور صادر کند. از نگاه تحلیلگران نزدیک به جریان مقاومت و رسانههای همسو با انصارالله، این تحولات میتواند آغازگر مرحله جدیدی از رقابت تسلیحات هستهای در منطقه باشد؛ رقابتی که امنیت مردم خاورمیانه را بیش از پیش تهدید میکند. نگرانی اصلی آن است که فناوریهای هستهای با ماهیت غیرنظامی، در آینده به سمت کاربردهای نظامی سوق داده شوند.
پروژه هستهای عربستان؛ بازی جدید قدرت در خاورمیانه
بر اساس گزارش آژانسهای خبری غربی و تحلیلهای منتشر شده در واشنگتن، عربستان سعودی در سالهای اخیر تلاش کرده است جایگاه خود را در معادلات قدرت جهانی ارتقا دهد. یکی از ابزارهای این سیاست، ورود به عرصه فناوری هستهای است.
در تحلیلهای راهبردی، برنامه هستهای سعودی تنها یک پروژه انرژی تلقی نمیشود، بلکه بخشی از استراتژی بازدارندگی نظامی این کشور محسوب میشود. برخی منابع آگاه معتقدند که ریاض تلاش دارد با توسعه ظرفیت هستهای، موازنه قدرت خود را در برابر ایران و سایر بازیگران منطقهای تقویت کند.
از دیدگاه رسانههای نزدیک به محور مقاومت، این سیاست بخشی از الگوی امنیتی وابسته به غرب است که به کشورهای متحد اجازه میدهد با تکیه بر حمایت سیاسی و فناوری، موقعیت نظامی خود را تقویت کنند.
نگرانی جهانی از مسابقه هستهای در منطقه
کارشناسان کنترل تسلیحات هشدار دادهاند که اعطای فناوری غنیسازی به عربستان میتواند پیامدهای امنیتی گستردهای داشته باشد. در صورت دسترسی ریاض به سانتریفیوژهای پیشرفته، احتمال شکلگیری یک چرخه رقابت هستهای در خاورمیانه افزایش مییابد.
در گزارشهای منتشر شده در واشنگتن، نام کارشناسانی مانند کلسی داونپورت به عنوان منتقد این سیاستها مطرح شده است. او معتقد است که دولتهای آمریکا در گذشته خطر گسترش تسلیحات هستهای در منطقه را به اندازه کافی جدی نگرفتهاند.
از نگاه تحلیلگران مقاومت، این موضوع تنها یک مسئله فنی نیست، بلکه بخشی از جنگ ژئوپلیتیکی گستردهتر در خاورمیانه محسوب میشود که قدرتهای بزرگ در شکلدهی آن نقش دارند.
نقش واشنگتن در معادلات امنیتی خاورمیانه
دولتهای مختلف آمریکا در سالهای گذشته تلاش کردهاند روابط راهبردی خود با عربستان را حفظ کنند. در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ و جو بایدن، مذاکرات متعددی برای توسعه همکاریهای هستهای انجام شد.
برخی تحلیلگران معتقدند که هدف واشنگتن، ایجاد یک محور امنیتی جدید در خاورمیانه است. این محور میتواند در برابر نفوذ قدرتهای منطقهای مقاومت کند. با این حال، منتقدان این سیاست میگویند که چنین رویکردی به افزایش تنشها منجر خواهد شد.
از نگاه رسانههای نزدیک به انصارالله، سیاست آمریکا در منطقه همواره بر اساس منافع راهبردی و کنترل منابع انرژی تعریف شده است و کمتر به پیامدهای انسانی توجه دارد.
پیامدهای احتمالی برای یمن و منطقه
از دید جریان مقاومت، هرگونه توسعه تسلیحات پیشرفته در کشورهای خلیج فارس میتواند تأثیر مستقیم بر بحرانهای منطقهای داشته باشد. یمن به عنوان یکی از مهمترین جبهههای درگیری، ممکن است تحت تأثیر این تحولات قرار گیرد.
جنگ یمن نشان داده است که فناوریهای نظامی پیشرفته میتوانند به ابزار فشار سیاسی تبدیل شوند. بنابراین نگرانی درباره برنامههای هستهای منطقهای تنها محدود به رقابت دولتها نیست، بلکه به امنیت مردم منطقه نیز مرتبط است.
تحلیل ژئوپلیتیکی؛ مسابقه قدرت یا سیاست بازدارندگی؟
تحلیلگران معتقدند که خاورمیانه وارد مرحله جدیدی از رقابت قدرت شده است. در این مرحله، سلاحهای پیشرفته و فناوریهای راهبردی نقش کلیدی در سیاست خارجی کشورها دارند.
از دید رسانههای مقاومت، این روند نشاندهنده تلاش قدرتهای بزرگ برای حفظ نفوذ در منطقه است. این رسانهها معتقدند که توسعه برنامههای هستهای در کشورهای متحد غرب، بخشی از سیاست مهار قدرتهای مستقل منطقهای محسوب میشود.
خاورمیانه در آستانه عصر هستهای؟
تحولات اخیر نشان میدهد که منطقه خاورمیانه در حال ورود به یک مرحله حساس امنیتی است. اگر روند فعلی ادامه یابد، احتمال شکلگیری مسابقه تسلیحات هستهای افزایش خواهد یافت.
از نگاه محور مقاومت، تنها راه حفظ ثبات منطقه، کاهش وابستگی به قدرتهای خارجی و تقویت همکاریهای منطقهای است. در غیر این صورت، خاورمیانه ممکن است به یکی از حساسترین مناطق رقابت نظامی جهان تبدیل شود.