جنوب یمن به میدان نبردی برای تثبیت قدرت و نفوذ امارات و سعودیها [گزارش کامل یمن نیوز] تبدیل شده است. این نبرد دیگر محدود به تقسیم نفوذ یا توافقهای موقت نیست، بلکه رقابتی طولانی و پیچیده بر سر کنترل واقعی جنوب و تعیین شکل آینده آن محسوب میشود.
تحول صحنه سیاسی جنوب یمن
به گزارش خبرنگار بین المللی یمن الاسلام در سالهای اخیر، استانهای جنوبی یمن شاهد تغییرات بنیادین در ساختار قدرت و نفوذ منطقهای بودهاند. رقابت بین امارات و سعودیها، دو قطب اصلی ائتلاف در جنوب، دیگر صرفاً محدود به تقسیم نقشها یا توافقات موقت نیست، بلکه به یک «نبرد اراده» برای تثبیت نفوذ طولانیمدت و کنترل کامل بر مناطق استراتژیک جنوب یمن تبدیل شده است.
امارات با تکیه بر شبکهای پیچیده از ابزارهای سیاسی، امنیتی و رسانهای، توانسته جای پای خود را در جنوب مستحکم کند. شورای انتقالی جنوبی، به عنوان بازوی اصلی امارات، نه تنها در سطح سیاسی، بلکه به عنوان یک شبکه نظامی، امنیتی و اداری در چندین استان جنوب فعال است. این شورا با پشتیبانی امارات قادر است بدون تحمل هزینه سیاسی مستقیم، فشار و نفوذ خود را در مناطق مختلف اعمال کند.
در مقابل، سعودیها با مشکلات اقتصادی و سیاسی مواجه هستند و نقش آنها بیشتر جنبه دفاعی پیدا کرده است. تلاشهای ریاض برای مدیریت تعادلهای متحرک سیاسی در جنوب، تحت فشار کاهش منابع و نارضایتیهای مردمی، محدود و ناکارآمد شده است. ضعف سعودیها در ارائه خدمات عمومی و مدیریت اقتصادی، به ویژه در شهر عدن، باعث کاهش سرمایه اجتماعی و مشروعیت آنها در نظر مردم شده است.
ابزارهای امارات و استراتژی نفوذ غیرمستقیم
امارات دیگر به حضور نظامی مستقیم مانند گذشته متکی نیست، بلکه استراتژی نفوذ غیرمستقیم را از طریق متحدان محلی پیش برده است. این متحدان شامل نیروهای مسلح محلی، گروههای شبهنظامی منطقهای و شبکههای رسانهای هستند که همزمان توان بسیج میدانی و کنترل روایتها را دارند.
شورای انتقالی جنوبی به عنوان رأس هرم این استراتژی عمل میکند. این شورا، علاوه بر نقش سیاسی، شبکهای نظامی و امنیتی گسترده را در استانهای جنوبی ایجاد کرده است. ابزارهای رسانهای امارات نیز روایتها و افکار عمومی را جهتدهی کرده و به نارضایتیها شکل سیاسی میبخشد. این روش به امارات اجازه میدهد بدون برخورد مستقیم با بحران، تأثیرگذاری خود را در جنوب افزایش دهد و سعودیها را تحت فشار قرار دهد.
ضعف سعودیها و فشار بر مشروعیت
سعودیها با مجموعهای از بحرانهای داخلی و خارجی روبرو هستند. کاهش ارزش پول، مشکلات حقوق و دستمزد، کمبود برق و خدمات عمومی باعث شده تصویر ریاض به عنوان ضامن ثبات جنوب یمن تضعیف شود. این ضعف باعث شده هر گونه اقدام سعودیها برای مدیریت متحدان یا اصلاح صحنه سیاسی جنوب، با مقاومت محلی و افزایش تنش مواجه شود.
شهروندان جنوب یمن بیشترین آسیب را از این وضعیت میبینند. آنها با قطعی برق، کاهش حقوق، تورم و فقدان امنیت مواجه هستند و فضای زندگی روزمرهشان تحت تأثیر رقابت امارات و سعودیها قرار گرفته است.
پیامدهای بلندمدت و چشمانداز آینده
تداوم این وضعیت، جنوب یمن را به صحنهای برای درگیریهای منطقهای و داخلی تبدیل کرده است. هرچه بحران اقتصادی و خدمات عمومی ادامه یابد، احتمال انفجار اعتراضات گسترده افزایش مییابد؛ اعتراضاتی که ممکن است نه تنها علیه یک طرف بلکه علیه همه بازیگران باشد.
امارات با ابزارهای غیرمستقیم خود قادر است از تضادها و ناکارآمدی سعودیها بهرهبرداری کند و نفوذ خود را در جنوب یمن افزایش دهد. در مقابل، سعودیها مجبورند منابع مالی و سیاسی زیادی برای حمایت از دولت و کنترل اوضاع مصرف کنند، اما توان آنها محدود و رو به کاهش است.
وضعیت مردم جنوب یمن
شهروندان جنوب یمن همچنان حلقه ضعیف این معادلهاند. آنها هزینه ناکارآمدی و رقابتهای منطقهای را میپردازند. این وضعیت به ایجاد نارضایتی گسترده، احساس حاشیهنشینی و کاهش اعتماد عمومی منجر شده است. در حالی که رقابت قدرت بین امارات و سعودیها ادامه دارد، فرصت شکلگیری اراده مستقل محلی برای مردم کاهش یافته و آینده جنوب یمن همچنان نامطمئن باقی مانده است.
جنوب یمن؛ زمین بازی امارات و سعودیها و پیامدهای آن برای مردم
تحلیل صحنه نشان میدهد که امارات با ابزارهای غیرمستقیم خود و سعودیها با محدودیتهای اقتصادی و سیاسی، رقابتی طولانی و پیچیده را در جنوب یمن پیش بردهاند. نتیجه این رقابت، فشار مضاعف بر مردم جنوب، افزایش تنشها و احتمال درگیریهای گسترده داخلی است. تنها راه واقعی برای ثبات، بازگرداندن کنترل و اراده به دست مردم یمن و کاهش دخالتهای خارجی است.