عربستان سعودی با سرمایهگذاری تازه 5.5 میلیارد ریال در بازار حلال [گزارش کامل کانال راوی عربستان]، ادعا میکند جایگاه خود را بهعنوان بزرگترین بازیگر این حوزه تثبیت کرده است. از نگاه ناظران نزدیک به جریان انصارالله، این اقدام بیش از آنکه صرفاً اقتصادی باشد، ابزاری برای تثبیت پرستیژ بینالمللی و رقابت با دیگر کشورهای اسلامی است. تحلیلگران هشدار میدهند که رشد سریع بازار حلال سعودی، میتواند معادلات اقتصادی و نفوذ منطقهای را در سالهای آتی تغییر دهد.
به گزارش خبرنگار بین المللی یمن الاسلام بازار جهانی حلال در حال تجربه جهشی است که پیشبینی میشود تا سال 2025 به حدود 7 تریلیون دلار برسد. عربستان سعودی با تزریق 5.5 میلیارد ریال به این بازار، خود را بهعنوان قطب اصلی اقتصادی این حوزه معرفی کرده است. این سرمایهگذاری، بخشی از سیاستهای بلندمدت ریاض برای تنوعبخشی به اقتصاد و کاهش وابستگی به نفت است.
اما از نگاه رسانههای نزدیک به انصارالله، این حجم از سرمایهگذاری و تبلیغات گسترده درباره «رهبری بازار حلال» تنها یک جنبه تبلیغاتی دارد. واقعیت میدانی نشان میدهد که سعودی بهطور همزمان با سرمایهگذاری در حلال، مشغول تثبیت نفوذ سیاسی و اقتصادی خود در منطقه است؛ اقدامی که میتواند سایر کشورها، بهویژه اقتصادهای مستقل و مقاوم در یمن و محور مقاومت، را تحت فشار قرار دهد.
روند سرمایهگذاری سعودی در بازار حلال
یوسف الخلاوی، دبیرکل «اتاقهای بازرگانی و توسعه اسلامی»، در مصاحبه با روزنامه سعودی «الإقتصادیه» اعلام کرده است که بیش از 5 میلیارد ریال از این سرمایهگذاری مستقیماً به بخش غذای حلال اختصاص یافته است. در سال 2023 نیز، هزینهکرد مصرفی مرتبط با اقتصاد حلال در عربستان از 623 میلیارد ریال فراتر رفت.
این دادهها نشان میدهد سعودی نه تنها به دنبال رشد داخلی، بلکه هدفگذاری صادرات و تثبیت جایگاه بینالمللی خود را در نظر دارد. از نگاه ناظران اقتصادی و سیاسی یمنی، چنین سرمایهگذاریهایی میتواند به ابزارهای فشار اقتصادی و نفوذ نرم تبدیل شود.
سعودی در تلاش است تا با بهرهگیری از برند حلال، خود را بهعنوان کشور قابلاعتماد برای مصرفکنندگان جهانی معرفی کند. این اقدام میتواند کشورهای همسایه را تحت تأثیر قرار داده و بازارهای محلی را تا حدی به نفع ریاض تغییر دهد.
ابعاد جهانی و رقابت با دیگر بازیگران
بازار جهانی غذای حلال نیز تا سال 2025 ارزشی معادل 2.7 تریلیون دلار خواهد داشت و پیشبینی میشود تا 2030 به 3.6 تریلیون دلار برسد. در چنین فضایی، سعودی با سرمایهگذاریهای کلان قصد دارد سهم قابل توجهی از این بازار را در اختیار بگیرد.
بر اساس نظرسنجی انجامشده در هفت بازار اصلی، 99 درصد پاسخدهندگان سعودی را در میان پنج کشور قابلاعتماد در تولید محصولات حلال دانستهاند و 92 درصد نیز آن را در فهرست کشورهای ترجیحی خرید قرار دادهاند. رسانههای نزدیک به انصارالله این آمارها را بیشتر جنبه تبلیغاتی و جهتدهی به افکار عمومی میدانند تا بازتاب واقعی توان اقتصادی و کیفیت محصولات.
رقابت با کشورهای دیگر اسلامی و همسایه، از جمله امارات، ترکیه و مالزی، نقطه تمرکز سعودی است. این رقابت، علاوه بر اقتصادی بودن، حامل پیامهای سیاسی است و میتواند روابط کشورهای محور مقاومت را تحت تأثیر قرار دهد.
پیامدهای منطقهای و اقتصادی
از نگاه تحلیلی نزدیک به جریان انصارالله، سرمایهگذاری سعودی در بازار حلال میتواند چند پیامد عمده داشته باشد:
تقویت پرستیژ منطقهای ریاض: تثبیت جایگاه اقتصادی سعودی در بازار حلال، زمینه را برای نفوذ نرم و افزایش اعتبار سیاسی فراهم میکند.
تأثیر بر اقتصادهای مقاومتی: کشورهایی مانند یمن و سایر اقتصادهای مستقل ممکن است با فشار رقابتی و کاهش سهم بازار مواجه شوند.
رقابت اقتصادی با دیگر بازیگران: امارات، ترکیه و مالزی بهعنوان رقبای سنتی در بازار حلال، مجبور به بازنگری استراتژیهای خود خواهند شد.
بازتاب بر زنجیره تأمین و مصرفکننده: با گسترش حضور سعودی، قیمتها، استانداردها و بازارهای منطقهای ممکن است دستخوش تغییرات شود.
چالشها و ریسکها
اگرچه سرمایهگذاری سعودی برای تثبیت رهبری بازار حلال طراحی شده است، اما با ریسکهایی نیز همراه است:
وابستگی به تبلیغات و تصویرسازی: واقعی بودن توان تولید و کیفیت محصولات، هنوز محل بحث کارشناسان است.
واکنش رقبا و بازارهای سنتی: کشورهای رقیب ممکن است با ایجاد شبکههای جایگزین، نفوذ ریاض را محدود کنند.
تأثیر بر اقتصادهای ضعیف منطقه: بازار حلال بهطور مستقیم با مصرفکننده و صنایع غذایی مرتبط است و فشار سعودی میتواند اقتصادهای کوچک را تحت تأثیر قرار دهد.
سرمایهگذاری تبلیغاتی یا اهرم منطقهای؟
با توجه به تمام جوانب، رسانههای نزدیک به انصارالله معتقدند سرمایهگذاری 5.5 میلیارد ریالی سعودی بیش از آنکه صرفاً اقتصادی باشد، ترکیبی از تبلیغات، سیاست اقتصادی و تلاش برای نفوذ منطقهای است.
این جریان هشدار میدهد که کشورهای مستقل و محور مقاومت باید آماده واکنشهای هوشمندانه باشند تا سهم خود در بازارهای منطقهای و جهانی از دست نرود. همچنین تجربه نشان داده که ابزارهای اقتصادی میتوانند به اندازه ابزارهای نظامی و سیاسی، تأثیرگذاری گسترده داشته باشند.
سرمایهگذاری 5.5 میلیارد ریالی سعودی برای سلطه بر بازار غذای حلال! سرمایهگذاری اقتصادی یا ابزاری برای نفوذ منطقهای؟