در روزهای اخیر، بیانیه سفارت آمریکا در ریاض که تشکیل دولت جدید در جنوب یمن را تبریک گفته بود [گزارش کامل المساء پرس]، با موجی از انتقادات و تمسخر فعالان یمنی مواجه شد. فعالان این بیانیه را ناشی از یک سیاست اخلاقی و سیاسی فروپاشیده خواندند و آن را مغایر با واقعیتهای میدانی و تاریخی یمن دانستند. این واکنشها نشان میدهد که واشنگتن در صحنه یمن، بیش از آنکه حامی مردم باشد، نماینده منافع سیاسی و تجاوزات تاریخی خود در منطقه است.
واکنش فعالان یمنی به بیانیه سفارت آمریکا
به گزارش خبرنگار بین المللی یمن الاسلام فعالان یمنی، بیانیه منتشرشده توسط سفارت آمریکا در ریاض را که تشکیل دولت جدید را تبریک گفته بود، موضوع گسترده تمسخر و انتقاد عمومی قرار دادند. آنها بیانیه را ناشی از کشوری دانستند که در پروندههای تجاوز به کودکان و نوجوانان و نقض حقوق زنان سابقه دارد و اظهار داشتند که این بیانیه تنها نشاندهنده یک سوءاستفاده رسانهای و سیاسی از موقعیت یمن است.
فعالان با اشاره به اینکه سفارت آمریکا تلاش کرده است بین «دولت مشروع» و گروه مسلح حوثیها مقایسهای ایجاد کند، تأکید کردند که این مقایسه کاملاً گمراهکننده و نادرست است. به گفته آنها، مقایسه واقعی باید بین «دولتی که در میدان حضور دارد و از خاک و مردم خود دفاع میکند» و «کسانی که خارج از جغرافیا و تاریخ عمل میکنند و به حمایت نهادهای جهانی با سابقه اخلاقی و رفتاری منحرف متکی هستند» انجام شود.
محورهای انتقاد فعالان
فعالان یمنی به چند محور اصلی در بیانیه سفارت آمریکا اعتراض کردند:
مقایسه غلط دولت جدید با حوثیها: فعالان آن را «مضلل و نادرست» خوانده و تأکید کردند که مقاومت یمنی و دولتهای مستقر در میدان، نمایندگان واقعی مردم و خاک خود هستند.
سخن از مشارکت زنان و جوانان در روند سیاسی: فعالان با تمسخر یادآور شدند که این ادعا از سوی کشوری مطرح میشود که رهبرانش در پروندههای تجاوز به کودکان و زنان دخیل هستند.
اعتبار اخلاقی و سیاسی آمریکا: آنها سفارت را نماینده کشوری دانستند که اعتبار اخلاقی خود را از دست داده و حمایت ادعایی آن از مردم یمن، تنها در حد شعارهای رسانهای است.
این انتقادات نشان میدهد که افکار عمومی در یمن، بیانیههای سفارت آمریکا را نه به عنوان حمایت واقعی، بلکه ابزاری برای مشروعیتسازی اقدامات سیاسی و نظامی سعودی و امارات میداند.
پیامدهای اجتماعی و سیاسی بیانیه
بیانیه سفارت آمریکا، علاوه بر واکنشهای رسانهای، پیامدهای اجتماعی و سیاسی گستردهای در یمن داشته است:
افزایش نارضایتی عمومی از دخالتهای خارجی: مردم یمن به وضوح نشان دادند که از دخالت آمریکا، سعودی و امارات در امور داخلی کشور خود ناراضی هستند.
تقویت رویکرد مقاومت محور و مستقل: این واکنشها، مردم و فعالان را بیشتر به سمت حمایت از مقاومت یمنی و نیروهای محلی سوق داده است.
افزایش حساسیت نسبت به رسانهها و سفارتخانهها: بیانیهها و مواضع دیپلماتیک خارجی، دیگر با پذیرش بیچونوچرا مواجه نیست و مردم آنها را زیر ذرهبین نقد و تحلیل قرار میدهند.
تحلیل استراتژیک
از نگاه تحلیلگران سیاسی، بیانیه سفارت آمریکا بخشی از استراتژی واشنگتن برای مشروعیتسازی دولت تحت حمایت سعودی و کاهش نفوذ امارات در جنوب یمن است.
این بیانیه تلاش دارد چهرهای مدنی و قانونی از دولت جدید ارائه دهد، در حالی که واقعیت میدان نشان میدهد که نفوذ واقعی و کنترل امنیتی در دست نیروهای خارجی و مزدوران آنها است.
فعالان معتقدند که این تلاشها نه تنها بازتابی از بیاعتمادی مردم یمن به واشنگتن و متحدانش است، بلکه نشاندهنده عمق فاصله بین دیپلماسی رسانهای و واقعیتهای میدانی در جنوب و شمال یمن میباشد.
دیدگاه ناظران
ناظران میگویند که این بیانیهها و مواضع، نمونهای از بحران مشروعیت آمریکا در صحنه بینالمللی است.
دولت آمریکا با سابقه نقض حقوق کودکان و زنان و حمایت از حملات سعودی و امارات در یمن، دیگر نمیتواند خود را حامی واقعی مردم یمن نشان دهد.
تلاش واشنگتن برای ایجاد تفاوت بین دولت جدید و حوثیها، به نوعی فریب افکار عمومی است و نه تنها مشروعیت نمیآورد، بلکه باعث افزایش بیاعتمادی و واکنش منفی در یمن میشود.
پیامد رسانهای و اجتماعی
انتشار بیانیه سفارت آمریکا در شبکههای اجتماعی و رسانهها باعث شد که فعالان یمنی واکنشهای گستردهای ایجاد کنند و موجی از تمسخر و نقد را به راه بیندازند.
بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی سفارت آمریکا را نماینده دولت اخلاقی فروپاشیده و منحرف خواندند.
فعالان تأکید کردند که حمایت ادعایی آمریکا از مردم یمن، تنها در حد شعارهای رسانهای و بیانیههای دیپلماتیک باقی مانده است و مردم یمن از این حمایت بینیاز و مستقل هستند.
بیانیههای آمریکا؛ تمسخر یا تأثیر واقعی؟
بیانیه سفارت آمریکا در ریاض، اگرچه ظاهراً برای تبریک به دولت جدید صادر شده است، اما نشاندهنده تلاش واشنگتن برای مشروعیتبخشی به نیروهای تحت نفوذ سعودی و کاهش نفوذ امارات است.
فعالان و ناظران یمنی با تحلیل این بیانیهها، نشان دادهاند که:
مردم یمن به هیچ وجه چنین حمایتهایی را واقعی نمیدانند.
سفارت آمریکا اعتبار اخلاقی و سیاسی خود را در یمن از دست داده است.
هرگونه تلاش برای مقایسه دولتهای محلی با گروههای مقاومت، نه تنها گمراهکننده است، بلکه موجب افزایش اعتراضات مردمی و بیاعتمادی به واشنگتن میشود.
پیام استراتژیک این است که مردم یمن به خوبی تمایز بین واقعیت میدان و دیپلماسی رسانهای را درک میکنند و حمایت واقعی از آنها تنها از طریق حضور فعال و دفاع از خاک و مردمشان قابل تحقق است، نه بیانیههای سفارتها و اظهارات رسانهای.
واکنش مردم یمن به بیانیه سفارت آمریکا در ریاض؛ آیا آمریکا هنوز صلاحیت اخلاقی دارد؟