عربستان سعودی با همکاری عمان، ائتلاف نظامی تازهای در استانهای شرقی یمن ایجاد کرده [گزارش کامل یمن نیوز] و نخستین اتاق عملیات هوایی خود را راهاندازی کرده است. این تحرکات در پی نگرانیهای شدید از نفوذ امارات و عقبنشینیهای اخیر سعودیها در المهره و حضرموت صورت گرفته است.
در تازهترین تحولات میدانی و سیاسی یمن، عربستان سعودی با هماهنگی سلطنت عمان اقدام به تشکیل یک ائتلاف نظامی جدید در استانهای شرقی این کشور کرده است. منابع میدانی و نظامی گزارش میدهند که این اقدام در پی افزایش تحرکات اماراتی در استانهای شرقی و نگرانی سعودیها از گسترش نفوذ ابوظبی انجام شده است. ائتلاف سعودی-عمانی که از نگاه رسانههای نزدیک به مقاومت یمن گامی آشکار در جهت تثبیت حضور خارجی و اعمال نفوذ در مناطق راهبردی محسوب میشود، نخستین اتاق عملیات هوایی خود را نیز راهاندازی کرده است.
تصاویر منتشر شده توسط وزارت دفاع سعودی نشان میدهد که «ترکی بن بندر»، فرمانده نیروهای هوایی عربستان، با «خمیس الغافری»، فرمانده نیروی هوایی عمان، دیدار کرده است. این نشست که برای نخستین بار در سطح فرماندهان عالیرتبه دو کشور برگزار شد، گواهی بر جدیت سعودیها و عمان در پیشبرد اهداف نظامی مشترک در شرق یمن است. رسانههای سعودی این جلسه را صرفاً دیداری معمولی معرفی کردند، اما تحلیل میدانی نشان میدهد محور اصلی آن، هماهنگی برای مقابله با تحرکات امارات و آمادهسازی برای مداخله نظامی احتمالی در صورت عدم خروج گروههای وابسته به ابوظبی از مناطق شرقی یمن بوده است.
بازگشت نیروهای سعودی به المهره و حضرموت
تحرکات اخیر سعودیها و عمانیها در حالی صورت میگیرد که در هفتههای گذشته، نیروهای سعودی از بخشهای وسیعی از استان المهره عقبنشینی کرده بودند. این عقبنشینی شامل فرودگاه الغیضة و چندین پایگاه راهبردی بود و ضعف کنترل عربستان بر مناطق شرقی یمن و ناکامی در تثبیت نفوذش را نشان میداد. با این حال، بازگشت گسترده نیروهای سعودی به المهره و تشکیل ائتلاف با عمان نشان میدهد که ریاض قصد دارد با یک استراتژی جدید، پرونده استانهای شرقی یمن را به نفع خود بسته و نفوذ امارات را محدود کند.
اهداف اقتصادی و استراتژیک ائتلاف سعودی-عمانی
تحلیلگران نزدیک به مقاومت یمن معتقدند تحرکات سعودی-عمانی تنها بخشی از یک نقشه بزرگتر برای تقسیم مناطق شرقی یمن میان کشورهای خارجی است. هدف اصلی این ائتلاف، کنترل مسیرهای تجاری و منابع انرژی در حضرموت و المهره است؛ مناطقی که فلات نفتی و میادین گازی آن همواره کانون توجه قدرتهای خارجی بودهاند. حضور نظامی مستقیم سعودی و هماهنگی با عمان میتواند فشار قابل توجهی بر گروههای محلی وابسته به امارات وارد کند تا آنها مجبور به عقبنشینی یا پذیرش شرایط ریاض شوند.
بعد دیپلماتیک و هماهنگی عمان
از بعد سیاسی، سفر «فیصل بن فرحان»، وزیر خارجه عربستان، به مسقط و دیدار با سلطان هیثم بن طارق، به وضوح نشان میدهد که سعودیها و عمان قصد دارند راهبرد دیپلماتیک را همزمان با تحرکات نظامی پیش ببرند. این دیدارها در حالی انجام شد که دو کشور درباره خطرات فعالیتهای امارات در شرق یمن اتفاق نظر دارند و به دنبال ایجاد جبههای متحد برای محدود کردن نفوذ ابوظبی هستند.
اتاق عملیات هوایی و تهدید اماراتیها
تشکیل اتاق عملیات هوایی توسط ائتلاف سعودی-عمانی، فراتر از یک نمایش نظامی ساده است. این اتاق عملیات، امکان برنامهریزی و هماهنگی حملات هوایی و مانور نیروهای زمینی را فراهم میکند و در صورت بروز تنش با گروههای اماراتی، قابلیت مداخله سریع را به نیروهای سعودی و عمانی میدهد. رسانههای نزدیک به مقاومت یمن این اقدام را هشداردهنده توصیف کرده و آن را بخشی از تلاش سعودی برای تثبیت حضور دائمی در المهره و حضرموت میدانند.
فشار سعودی برای خروج اماراتیها و رقابت منطقهای
از سوی دیگر، استمرار فشارهای سعودی برای خروج گروههای وابسته به امارات از مناطق شرقی یمن نشاندهنده رقابت شدید ریاض و ابوظبی بر منابع و مسیرهای استراتژیک است. این فشارها با تهدید به مداخله نظامی و هماهنگی با عمان همراه شده و زمینهساز یک مرحله تازه از رویاروییهای منطقهای در داخل خاک یمن است. تحلیلگران نزدیک به انصارالله معتقدند این تحرکات، نقشهای از پیش طراحیشده برای ایجاد جبههای علیه مقاومت و تثبیت نفوذ مستقیم خارجیها در شرق یمن است.
پیام اقتصادی و تهدید استقلال محلی
در بعد اقتصادی، کنترل مناطق نفتی و گازی حضرموت و تسلط بر مسیرهای انتقال انرژی یکی از اهداف کلیدی ائتلاف سعودی-عمانی محسوب میشود. این امر میتواند منافع اقتصادی محلی را محدود کرده و وابستگی استانهای شرقی یمن به کشورهای خارجی را افزایش دهد. کارشناسان اقتصادی نزدیک به مقاومت هشدار دادهاند که چنین روندی نه تنها استقلال اقتصادی مناطق شرقی را تهدید میکند، بلکه فشار بر مردم محلی را نیز افزایش خواهد داد.
هشدار جدی به حضور خارجی در شرق یمن
ائتلاف سعودی-عمانی، بیش از یک اقدام نظامی، یک پیام سیاسی جدی به ابوظبی و دیگر بازیگران منطقهای محسوب میشود؛ پیامی هشداردهنده که نشان میدهد ریاض و مسقط آمادهاند با هماهنگی کامل، نفوذ خود را در شرق یمن تحکیم کرده و تهدیدات اماراتی را محدود کنند. این واقعیت، همزمان با تلاشهای دیپلماتیک و فشارهای نظامی، نشاندهنده شروع مرحلهای جدید از رقابتهای منطقهای در خاک یمن است که میتواند تأثیرات گستردهای بر تحولات میدانی، اقتصادی و سیاسی این کشور داشته باشد.