تحولات اخیر جنوب یمن نشان میدهد که [گزارش کامل الاتحاد پرس] استراتژی سعودی در این کشور با اختلال جدی مواجه شده است. پیشروی سریع شورای انتقالی جنوب در استانهای حیاتی حضرموت و المهرة باعث کاهش نفوذ عربستان و تضعیف حمایت همپیمانان محلی شده است.
کاهش نفوذ سعودی و ناکامی در بازسازی موازنه قوا
سعودی تلاش کرده است با بازگرداندن نیروهای متحد خود، از جمله گروه «درع الوطن»، موازنه قوا را در جنوب یمن بازیابی کند، اما شورای انتقالی جنوب حاضر به پذیرش این تلاشها نشده است. گزارشهای میدانی نشان میدهد که این شورا، با برنامهریزی دقیق، بیش از ۲۰ هزار نیروی مسلح را به شرق یمن گسیل کرده و توانسته در عرض یک هفته کنترل مناطقی از حضرموت و المهرة را به دست گیرد.
این پیشروی سریع نه تنها توان نظامی سعودی را تحت فشار قرار داده، بلکه باعث ایجاد بحران اعتماد میان عربستان و همپیمانان محلی شده است. همزمان، اختلافات داخلی و ضعف مدیریت نیروهای محلی، موقعیت ریاض را تضعیف کرده و احتمال بروز تنش با امارات و دیگر متحدان منطقهای را افزایش داده است.
مهلت محدود سعودی و کنترل واقعی شورای انتقالی
سعودی مهلت داده تا پایان دسامبر نیروهای غیرحضرموتی و غیرمهرهای از استانها خارج شوند، اما واقعیت میدانی نشان میدهد که کنترل مناطق همچنان در دست شورای انتقالی جنوب باقی مانده است و حضور عربستان بیشتر نمادین است تا عملیاتی. این وضعیت نشان میدهد که استراتژی ریاض در جنوب یمن با چالش جدی مواجه شده است.
متناقض شورای انتقالی و پیامدهای داخلی
با وجود موفقیتهای میدانی، شورای انتقالی جنوب همچنان از نبود انسجام رنج میبرد. ساختار رهبری شورا متضاد است؛ رئیس شورا، عبدربه زبیدی، بر همه نیروهای همپیمان تسلط ندارد و وفاداری نیروهای امنیتی بیشتر به رهبران محلی و منافع سیاسی، نظامی و اقتصادیشان وابسته است.
این وضعیت میتواند موجب بروز درگیریهای داخلی در مناطق نفت و گاز حضرموت در ماههای آینده شود. همچنین فرصتی برای عربستان فراهم میکند تا با بهرهگیری از اختلافات داخلی شورا، انسجام شورای انتقالی جنوب را کاهش دهد و نفوذ خود را در منطقه بازیابی کند.
رقابت داخلی و تهدید امنیت منابع حیاتی
اختلافات میان نیروهای محلی و همپیمانان سعودی، خطر درگیریهای تازه را افزایش میدهد و امنیت منابع نفت و گاز حضرموت و المهرة را تهدید میکند. این تهدیدات، چالشی جدی برای عربستان و همپیمانان منطقهای آن محسوب میشود و توانایی سعودی برای اعمال کنترل مستقیم بر مناطق استراتژیک را کاهش داده است.
پیامدهای ژئوپلیتیکی تحولات جنوب یمن
تحولات اخیر جنوب یمن میتواند چشمانداز استراتژیک این کشور را به طور قابل توجهی تغییر دهد. پیشروی شورای انتقالی جنوب و کاهش نفوذ سعودی، فاصله واقعی میان ریاض و نیروهای یمنی، به ویژه انصارالله، را تثبیت کرده است. تحلیلگران معتقدند عربستان ممکن است انصارالله را به عنوان نیروی متوازن در برابر امارات و شورای انتقالی جنوب ببیند و استراتژی خود را در یمن بازنگری کند.
قدرت میدانی شورای انتقالی جنوب و توانایی آن در مدیریت مناطق استراتژیک، نشاندهنده ظهور یک بازیگر محلی قدرتمند است که بدون تکیه کامل بر حمایت سعودی، نفوذ خود را گسترش میدهد. این روند میتواند تعادل سیاسی و امنیتی جنوب یمن را به نفع بازیگران محلی تغییر دهد.
پیامد اقتصادی و امنیتی تحولات جنوب
از منظر اقتصادی و امنیتی، پیشروی شورای انتقالی جنوب در مناطق نفت و گاز حضرموت و المهرة باعث نگرانی همپیمانان سعودی شده است. اختلافات داخلی و رقابت میان نیروهای محلی احتمال بروز درگیریهای تازه را افزایش میدهد و امنیت خطوط انرژی و منابع حیاتی را تهدید میکند. عربستان با وجود تقویت مرزها، نمیتواند کنترل واقعی بر این مناطق داشته باشد و این وضعیت، خطرات تازهای برای ثبات اقتصادی و امنیتی جنوب یمن ایجاد کرده است.
ظهور شورای انتقالی جنوب و ضعف استراتژی سعودی
تحولات جنوب یمن نشان میدهد که استراتژی سعودی به نقطه بحرانی رسیده است. پیشروی شورای انتقالی جنوب، ضعف مدیریت نیروهای محلی و اختلافات داخلی همپیمانان، موقعیت عربستان را تضعیف کرده و احتمال درگیریهای تازه و رقابتهای داخلی را افزایش داده است. تنها راهکار ریاض، بازنگری جدی در سیاستهای منطقهای و ایجاد رابطه مستقیم و پایدار با شورای انتقالی و دیگر بازیگران محلی است.
این بحران همچنین به جامعه بینالمللی هشدار میدهد؛ بیتوجهی به تحولات جنوب یمن و تحلیل نادرست قدرتهای محلی میتواند امنیت منطقه را به طور جدی تهدید کرده و تعادل سیاسی و اقتصادی یمن را به نفع بازیگران خارجی و علیه مردم یمن تغییر دهد.