تحولات امنیتی اخیر در شهر عدن [گزارش کامل یمن نیوز]، بار دیگر پرده از واقعیتی برداشت که سالها از سوی ناظران مستقل درباره آن هشدار داده میشد: اردوگاه وابسته به ائتلاف سعودی–اماراتی نهتنها فاقد حاکمیت واقعی است، بلکه به میدان رقابتهای خطرناک میان بازوهای منطقهای ریاض و ابوظبی تبدیل شده است. تلاش برای بازداشت رشاد العلیمی، رئیس شورای موسوم به رهبری ریاستجمهوری، در داخل کاخ معاشیق، نشانهای روشن از فروپاشی سیاسی و امنیتی ساختار «مشروعیت» ادعایی در جنوب یمن است.
عدن؛ پایتخت موقت یا صحنه درگیری نیابتی؟
حادثه کاخ معاشیق در شهری رخ داد که ائتلاف آن را «پایتخت موقت یمن» مینامد؛ شهری که قرار بود نماد بازگشت دولت، امنیت و ثبات باشد. اما آنچه امروز در عدن جریان دارد، چیزی جز هرجومرج امنیتی، ترورهای زنجیرهای، فروپاشی خدمات عمومی و درگیری میان گروههای مسلح وابسته به خارج نیست.
ورود یک گردان مسلح وابسته به شورای انتقالی جنوب به مقر اقامت رئیس شورای ریاستجمهوری و اعلام دستور بازداشت او، بهروشنی نشان میدهد که در عدن نه دولت وجود دارد و نه قانون. این اقدام، بیش از هر چیز، مشروعیت سیاسی و امنیتی ساختار تحمیلی ائتلاف را به چالش میکشد.
شب خوشبینی سیاسی، صبح تهدید نظامی
بر اساس اطلاعات منتشرشده، این حادثه درست پس از شبی رخ داد که فضای آن مثبت و همراه با خوشبینی نسبت به تحولات سیاسی آینده توصیف شده بود؛ شبی که در آن درباره احتمال ازسرگیری مذاکرات و تحرکات دیپلماتیک در سطح منطقهای سخن گفته میشد.
پیام پنهان اقدام شورای انتقالی
از منظر تحلیلی، این اقدام را میتوان تلاشی حسابشده برای ارسال پیام سیاسی دانست؛ پیامی مبنی بر اینکه شورای انتقالی جنوب حاضر نیست هیچ روند سیاسیای را بپذیرد که جایگاه انحصاریاش در جنوب یمن را تهدید کند. این شورا بارها نشان داده که توافقات ریاض را نه بهعنوان تعهد سیاسی، بلکه بهعنوان ابزار تاکتیکی موقت میبیند.
مداخله افسر سعودی؛ اعتراف ناخواسته به قیمومیت
نکته کلیدی در این حادثه، مداخله مستقیم یک افسر سعودی برای جلوگیری از اجرای بازداشت رشاد العلیمی است. این مداخله، اگرچه مانع از تشدید درگیری شد، اما حقیقتی مهمتر را آشکار کرد: تصمیم نهایی درباره سرنوشت مقامات «یمنی» در دست افسران خارجی است.
رشاد العلیمی؛ رئیسجمهور یا مدیر منصوب؟
وقتی بقای سیاسی رئیس شورای ریاستجمهوری به دخالت مستقیم یک افسر خارجی وابسته است، دیگر سخن گفتن از حاکمیت ملی یا استقلال سیاسی معنایی ندارد. این وضعیت، تصویر روشنی از ماهیت واقعی ساختار وابسته به ائتلاف ارائه میدهد.
شورای انتقالی جنوب؛ از ابزار امارات تا چالش ریاض
شورای انتقالی جنوب که سالها بهعنوان بازوی میدانی امارات در جنوب یمن عمل کرده، اکنون به یکی از بزرگترین چالشهای راهبردی عربستان تبدیل شده است. این شورا عملاً نشان داده که نه به رشاد العلیمی وفادار است و نه به پروژه سعودی در یمن.
بنبست استراتژیک عربستان در جنوب
ریاض از یکسو قادر به حذف شورای انتقالی نیست و از سوی دیگر، ادامه رفتارهای این شورا، کل پروژه سعودی را بیاعتبار کرده است. حادثه اخیر، نماد آشکار این بنبست راهبردی است.
مقایسه ناگزیر؛ عدنِ متلاشی در برابر صنعای باثبات
در حالی که عدن تحت کنترل ائتلاف به صحنه ناامنی و درگیری تبدیل شده، صنعا و مناطق تحت مدیریت انصارالله از ثبات امنیتی و انسجام نهادی برخوردارند. این تفاوت، امروز به یکی از عوامل اصلی تغییر موازنه سیاسی به سود واقعیت میدانی تبدیل شده است.
پیام راهبردی حادثه عدن؛ پایان توهم
مشروعیت و آشکار شدن شکست ائتلاف
حادثه کاخ معاشیق، نه یک رویداد گذرا، بلکه نمادی از شکست کامل پروژه ائتلاف سعودی–اماراتی در یمن است. پروژهای که با شعار بازگرداندن مشروعیت آغاز شد، امروز به جایی رسیده که همان مشروعیت دستساز، در محاصره سلاح نیروهای وابسته به خود ائتلاف قرار میگیرد.
این تحولات نشان میدهد که آینده یمن نه در ساختارهای فروپاشیده، بلکه در پذیرش واقعیتهای میدانی و گفتوگوی واقعی میان بازیگران مؤثر رقم خواهد خورد.