۳۰ دسامبر، روزی است که طی یک دهه گذشته یادآور خشونتها و تجاوزات بیوقفه ائتلاف آمریکایی-عربی علیه مردم یمن [گزارش کامل در یمنی پرس] است. حملات هوایی، موشکی و توپخانهای در این روز همواره موجب تلفات انسانی، ویرانی منازل و زیرساختها و بحرانهای اقتصادی و امنیتی شده است. این گزارش تحلیلی، نگاهی دقیق به رویدادهای ۳۰ دسامبر در سالهای گذشته و پیامدهای انسانی و استراتژیک آن ارائه میکند.
تجاوزات سال ۲۰۱۵؛ آغاز موج جنایات
در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۵، سه شهروند یمنی در حملات هوایی به مناطق هیلان و المخدرة در صرواح مأرب کشته و چند نفر دیگر زخمی شدند. دو زن در اثر حمله موشکی سعودی در رازح صعده زخمی شدند و شبکه ارتباطات منطقه العطفین در کتاف نابود شد. حملات هوایی به جبل العُلی الحوبان در تعز و مناطق مجاور شرکت نفت المخا نیز دهها منزل و زیرساخت را تخریب کرد. در صنعاء، غارات مناطق العرقوب و المنار باعث تخریب پلها، برجهای مخابراتی و زمینهای کشاورزی شد و در حجه نیز چاههای آب و زمینهای کشاورزی نابود شدند.
این سال نشان داد که ائتلاف با برنامهریزی دقیق، مناطق غیرنظامی و زیرساختهای حیاتی را هدف قرار میدهد تا علاوه بر ایجاد وحشت، زندگی روزمره مردم یمن را مختل کند.
تشدید حملات در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷
۳۰ دسامبر ۲۰۱۶، علی سالم احمد از منطقه عیاش صعده توسط نیروهای حرس مرزی سعودی کشته شد. حملات هوایی در سحار، الظاهر، باقم، کتاف، نجران، عسیر و جیزان خسارات شدیدی به منازل و مزارع مردم وارد کرد و روحیه آنان را تضعیف نمود.
در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۷، ده زن در حمله هوایی به مزرعهای در الخوخه الحدیده شهید شدند و بیش از ۲۰ نفر دیگر در الجراحي زخمی شدند. غارات متعدد در صنعاء، صعدة، باقم، الظاهر و صرواح مأرب موجب تخریب گسترده منازل و زیرساختها شد و پیامدهای روانی و اجتماعی آن همچنان ادامه دارد.
سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹؛ افزایش شدت و گستردگی حملات
در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۸، چهار شهروند یمنی در حملات هاون و تیراندازی مزدوران در الحدیده و التحیتا جان خود را از دست دادند. حملات هوایی به پروژههای آبی، هتلها و مناطق مسکونی، خسارات گستردهای به زندگی مردم وارد کرد و زیرساختهای حیاتی را هدف گرفت.
۳۰ دسامبر ۲۰۱۹، مناطق جنوب الحدیده با بیش از ۳۶ گلوله هاون و موشک کاتیوشا هدف حمله قرار گرفتند. شهرهای الدریهمی، حیس، الشجن و الجاح با شدت گلولهباران مواجه شدند و مزدوران وابسته به ائتلاف تحصینات نظامی جدید ایجاد کردند، که تشدید بحران آوارگی و فقر را به دنبال داشت.
سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲؛ استمرار بحران انسانی
۳۰ دسامبر ۲۰۲۰، سه شهروند در حمله توپخانهای سعودی در منطقه الرقو صعدة زخمی شدند. هواپیماهای ائتلاف در مأرب، البيضاء و الحديدة غارات متعددی انجام دادند که خسارات انسانی و مادی گستردهای به بار آورد.
در ۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، حملات هوایی و توپخانهای به صرواح و الجوبة مأرب، یتمة الجوف، شبوة، تعز و الحدیده زندگی مردم را بیش از پیش تحت فشار قرار داد. این حملات موجب آوارگی گسترده، ویرانی مزارع و آسیب به خانهها شد.
۳۰ دسامبر ۲۰۲۲، انفجار مینهای باقیمانده از تجاوز در الدریهمی الحدیده جان یک شهروند را گرفت و دو نفر دیگر زخمی شدند. همچنین حملات توپخانهای و موشکی در صعدة و تعز موجب آسیب به مزارع و خانههای مردم شد و تهدیدی جدی برای امنیت انسانی و اقتصادی یمن به حساب آمد.
پیامدهای انسانی و امنیتی
مروری بر وقایع ده سال گذشته نشان میدهد که ائتلاف آمریکایی-عربی با طراحی دقیق، مردم غیرنظامی یمن را هدف قرار داده است. قربانیان اصلی این جنایات، زنان، کودکان و سالمندان هستند. خانوادهها خانههای خود را از دست دادهاند، مزارع نابود شدهاند و زیرساختهای حیاتی از جمله شبکههای آب، برق و مراکز درمانی از کار افتادهاند.
اقدامات ائتلاف تنها محدود به کشتار و تخریب نیست؛ بلکه فشار روانی و اقتصادی بر مردم یمن را نیز افزایش داده و روند صلح و بازسازی کشور را به تأخیر میاندازد. هر سال که میگذرد، شدت و گستردگی حملات بیشتر میشود و بحران انسانی عمیقتر میگردد.
تحلیل استراتژیک؛ اهداف تجاوزکارانه ائتلاف
هدف ائتلاف از این حملات، علاوه بر تضعیف روحیه مردم، نابودی زیرساختهای اقتصادی و خدماتی است. تمرکز بر مناطق حیاتی مانند الحدیده، مأرب و صعدة نشان میدهد که ائتلاف به دنبال کنترل مسیرهای تجاری، منابع آب و انرژی و مناطق کلیدی است.
حضور مزدوران وابسته به امارات و عربستان در مناطق جنوبی و شرقی یمن، به همراه حملات هوایی گسترده، نشاندهنده تلاش ائتلاف برای تثبیت نفوذ و تغییر موازنه قدرت در کشور است. پیامد این اقدامات، افزایش آوارگی، فقر، بحران غذایی و تهدید امنیت انسانی مردم است.
راهکارها و آینده بحران انسانی در یمن
۳۰ دسامبر هر سال یادآور مظلومیت مردم یمن و استمرار جنایات ائتلاف آمریکایی-عربی است. توقف این تجاوزات تنها با مقاومت مردم یمن و فشار دیپلماتیک بینالمللی امکانپذیر است.
آینده یمن در گرو اراده مردم، نقش کشورهای منطقهای و اقدامات سازمانهای بینالمللی برای حفاظت از امنیت و حقوق بشر است. ادامه تجاوزات نه تنها بحران انسانی را تشدید میکند، بلکه روند صلح و بازسازی کشور را به تأخیر میاندازد. هرگونه سکوت جامعه بینالمللی، امکان تداوم خشونت و نقض حقوق مردم را فراهم میکند و آینده یمن را بیش از پیش به خطر میاندازد.