اعتراف رژیم اسرائیل به صومالیلند [گزارش کامل یمنی پرس] بهعنوان یک دولت مستقل، همزمان با تشدید بحران حضرموت و رقابت سعودی ـ امارات، نشان میدهد که بحران یمن و منطقه قرن آفریقا بخشی از رقابت نفوذ منطقهای و بینالمللی است.
محورهای منطقهای و بازتعریف نفوذ در شاخ آفریقا
تحلیلگران، از جمله سامح عسكر، نویسنده و تحلیلگر مصری، بر این باورند که اقدام اسرائیل نه یک تحرک سیاسی محلی بلکه بخشی از پروژه بزرگتر بازتوزیع نفوذ و ایجاد بلوکهای منطقهای است. منطقه در حال شکلگیری دو محور است:
محور اول شامل مصر، صومال، جیبوتی و ترکیه که بر حفظ وحدت صومال و جلوگیری از تضعیف آن تأکید دارند.
محور دوم شامل اسرائیل، صومالیلند، اتیوپی و امارات است که با ایجاد پایگاهها و کنترل بنادر، به دنبال تثبیت نفوذ و بازطراحی نقشه قدرت هستند.
صومالیلند به دلیل موقعیت استراتژیک در ساحل دریای عرب و نزدیکی به تنگه بابالمندب، اهمیت ویژهای دارد. فاصله کمتر از ۳۰۰ کیلومتر تا سواحل یمن، این منطقه را برای کنترل مسیرهای دریایی حیاتی حساس میکند.
نقش امارات در پروژه نفوذ دریایی و نظامی
امارات از سال ۲۰۱۷ کنترل عمده بندر بربره در صومالیلند را در اختیار دارد و این کنترل عملاً قدرت مقدیشو را تضعیف کرده است. این کشور با ایجاد مسیر دریایی از دبی، سقطری و عدن تا بربره، علاوه بر تضمین منافع اقتصادی، امکان ایجاد پایگاههای نظامی را نیز فراهم کرده است.
کنترل امارات بر عدن و سقطری نشان میدهد که این کشور به دنبال ایجاد محور دریایی مستحکم و امن است. اعتراف اسرائیل به صومالیلند، به تقویت نفوذ امارات در قرن آفریقا و تثبیت مسیرهای اقتصادی و نظامی این کشور کمک میکند.
ارتباط با بحران یمن و حضرموت
بحران حضرموت، جایی که شورای انتقالی جنوبی تحت حمایت امارات با دولت طرفدار عربستان درگیر شده است، بهطور مستقیم با این پروژههای خارجی مرتبط است. حضور نیروهای خارجی و رقابت میان ریاض و ابوظبی، باعث بیثباتی و تهدید امنیتی در استانهای شرقی یمن شده است.
از دید صنعا، هرگونه بیثباتی در حضرموت، نه تنها امنیت داخلی یمن بلکه امنیت دریایی و تجارت منطقهای را نیز به خطر میاندازد. ادامه مداخله خارجی، بحران را عمیقتر و هزینههای انسانی و ملی را سنگینتر میکند.
ابعاد نظامی و تهدیدات امنیتی
احتمال استقرار شبکههای رادار، سیستمهای جاسوسی، پهپادها و زیردریاییهای کوچک توسط اسرائیل در صومالیلند وجود دارد. این اقدام میتواند تهدیدات امنیتی جدی برای مسیرهای دریایی بینالمللی و کانال سوئز ایجاد کند و موقعیت مصر را تحت فشار قرار دهد.
همچنین، حضور اسرائیل و امارات در صومالیلند و مسیرهای دریایی مرتبط با یمن، مقدمات ایجاد پایگاههای نظامی و تثبیت نفوذ خارجی در دریای عرب را فراهم میآورد و معادلات منطقهای را دگرگون میکند.
موضع مصر و نگرانیهای منطقهای
مصر ضمن تأکید بر وحدت صومال، با هرگونه نفوذ نظامی یا سیاسی اسرائیل و اتیوپی در این منطقه مخالف است. کارشناسان هشدار میدهند که افزایش نفوذ اسرائیل و امارات در صومالیلند میتواند تهدیدی مستقیم برای کانال سوئز و مسیرهای دریایی استراتژیک ایجاد کند.
صنعا نیز با رد قیمومیت خارجی تأکید کرده است که مناطق استراتژیک یمن، از جمله حضرموت، تحت سلطه هیچ قدرت خارجی قرار نخواهند گرفت. هر پروژهای که استقلال تصمیم ملی و حاکمیت مردم یمن را نادیده بگیرد، محکوم به شکست است.
صومالیلند و حضرموت؛ محور مقاومت در برابر نفوذ خارجی
تحلیل نهایی نشان میدهد که یمن و قرن آفریقا میدان رقابت قدرتهای خارجی نیستند. تلاش اسرائیل و امارات برای تثبیت نفوذ در صومالیلند و شرق یمن، اگر با مقاومت ملی مواجه نشود، بحران را عمیقتر و پیامدهای انسانی، اقتصادی و امنیتی آن را گستردهتر میکند.
صنعا تأکید دارد که آینده یمن و مناطق استراتژیک آن، از جمله حضرموت و مسیرهای دریایی حیاتی، تنها در دست ملت یمن رقم خواهد خورد و هرگونه مداخله خارجی بیش از پیش، مقاومت ملی و هزینهها را افزایش خواهد داد. پیام اصلی روشن است:
یمن و قرن آفریقا نه عرصه نفوذ و معامله قدرتهای خارجی هستند و نه غنیمتی برای تقسیم میان بازیگران منطقهای و فرامنطقهای.