تحولات اخیر در بندر مکلا، مرکز استان حضرموت در شرق یمن [گزارش کامل یمن نیوز]، بار دیگر ماهیت واقعی ائتلاف سعودی ـ اماراتی را آشکار کرد؛ ائتلافی که از آغاز تجاوز به یمن با شعارهای فریبنده وارد میدان شد، اما امروز بیش از هر زمان دیگری درگیر تضاد منافع، رقابتهای پنهان و پروژههای متناقض است. اعلام رسمی عربستان سعودی درباره هدف قرار دادن تسلیحات و خودروهای رزمی ارسالشده از سوی امارات برای شورای موسوم به انتقالی جنوب، نه یک رویداد نظامی عادی، بلکه نشانهای آشکار از ورود ائتلاف متجاوز به مرحلهای جدید از اختلافات علنی و بحران درونی است.
انتقال پنهانی تسلیحات اماراتی؛ نقض آتشبس یا نزاع بر سر نفوذ؟
بر اساس بیانیه منتشرشده از سوی سخنگوی ائتلاف سعودی، دو کشتی حامل سلاح و خودروهای زرهی از بندر فجیره امارات متحده عربی عازم بندر مکلا شده و بدون دریافت مجوز رسمی از فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف وارد آبهای یمن شدهاند. نکته مهم و قابل تأمل در این بیانیه، اعتراف صریح به غیرفعال شدن سامانههای رهگیری این کشتیهاست؛ اقدامی که بهوضوح از ماهیت مخفیانه و غیرقانونی این عملیات حکایت دارد.
تخلیه مقادیر قابل توجهی سلاح و تجهیزات نظامی در بندر مکلا، آن هم در شرایطی که ادعای آتشبس و کاهش تنش مطرح میشود، پرسشهای جدی درباره اهداف واقعی امارات در شرق یمن ایجاد میکند. این مسئله نشان میدهد که انتقال تسلیحات نه یک اقدام دفاعی، بلکه بخشی از پروژهای برنامهریزیشده برای تغییر موازنه میدانی در حضرموت و المهره بوده است.
حضرموت؛ قلب رقابت ژئوپلیتیکی عربستان و امارات
استان حضرموت بهعنوان بزرگترین استان یمن، دارای جایگاه ویژهای در معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه است. این استان با برخورداری از منابع نفتی، سواحل گسترده و دسترسی به دریای عرب، همواره مورد توجه بازیگران خارجی بوده است. عربستان سعودی حضرموت را عمق راهبردی امنیتی خود میداند، در حالی که امارات متحده عربی تلاش میکند از طریق شورای انتقالی جنوب و نیروهای وابسته، نفوذی مستقل و پایدار در این منطقه ایجاد کند.
حمله هوایی عربستان به تسلیحات اماراتی در بندر مکلا را باید در همین چارچوب رقابت راهبردی تحلیل کرد؛ رقابتی که اکنون از سطح هماهنگی پنهان عبور کرده و به تقابل مستقیم رسیده است. این اقدام نشان میدهد که ریاض دیگر حاضر نیست چشم خود را بر اقدامات یکجانبه ابوظبی ببندد، حتی اگر این مسئله به درگیری علنی میان دو شریک تجاوز منجر شود.
تناقض در روایت امنیت و ثبات
ائتلاف سعودی مدعی است که انتقال این تسلیحات تهدیدی برای امنیت و ثبات یمن و نقض آتشبس محسوب میشود. این ادعا در حالی مطرح میشود که همین ائتلاف طی سالهای گذشته، با بمباران زیرساختهای غیرنظامی، محاصره اقتصادی و حمایت از گروههای مسلح محلی، اصلیترین عامل بیثباتی در یمن بوده است.
واقعیت میدانی نشان میدهد که اعتراض عربستان نه از سر دلسوزی برای مردم یمن، بلکه ناشی از نگرانی نسبت به گسترش نفوذ امارات در مناطق تحت کنترل ریاض است. به بیان دیگر، اختلاف امروز بر سر «چه کسی کنترل را در دست دارد» است، نه بر سر پایان دادن به رنج ملت یمن.
شورای انتقالی جنوب؛ ابزار فشار یا قربانی رقابتها؟
شورای انتقالی جنوب که با حمایت مستقیم امارات متحده عربی شکل گرفت، سالهاست بهعنوان بازوی نظامی و سیاسی ابوظبی در جنوب یمن عمل میکند. این شورا با شعار نمایندگی جنوب و دفاع از حقوق مردم آن، در عمل به عاملی برای تشدید شکافهای داخلی و تضعیف وحدت ملی یمن تبدیل شده است.
بمباران تسلیحات ارسالشده برای این شورا، نشان میدهد که شورای انتقالی نه یک بازیگر مستقل، بلکه مهرهای مصرفی در معادله قدرت میان عربستان و امارات است. امروز این شورا در موقعیتی قرار گرفته که از یکسو به حمایت امارات وابسته است و از سوی دیگر، هدف فشار و تهدید مستقیم عربستان قرار دارد.
پیامهای راهبردی حمله عربستان به مکلا
حمله محدود اما معنادار عربستان به تسلیحات اماراتی در بندر مکلا، حامل چند پیام کلیدی است. نخست، ریاض تلاش دارد بار دیگر خود را تصمیمگیرنده نهایی در مناطق اشغالی معرفی کند. دوم، این اقدام هشداری صریح به امارات درباره عبور از خطوط قرمز نانوشته در شرق یمن است. سوم، این حمله نشان میدهد که ائتلاف متجاوز وارد مرحلهای از اختلافات شده که میتواند به درگیریهای نیابتی گستردهتری منجر شود.
از منظر راهبردی، این تحول بیانگر شکنندگی شدید ائتلافی است که سالها با تکیه بر حمایت خارجی و قدرت نظامی، یمن را در آتش جنگ نگه داشته است.
انصارالله و تحقق یک پیشبینی راهبردی
انصارالله یمن از ابتدای تجاوز بارها هشدار داده بود که ائتلاف سعودی ـ اماراتی، ائتلافی موقت و مبتنی بر منافع متضاد است. تحولات اخیر در حضرموت، بهویژه هدف قرار گرفتن تسلیحات اماراتی توسط عربستان، بهروشنی صحت این تحلیل را اثبات میکند.
در حالی که متجاوزان درگیر نزاعهای درونی و رقابتهای فرسایشی هستند، نیروهای ملی یمن همچنان بر ضرورت گفتوگوی یمنی ـ یمنی، خروج کامل نیروهای خارجی و حفظ حاکمیت و وحدت ملی تأکید دارند؛ مسیری که تنها راه واقعی پایان بحران یمن به شمار میرود.
نشانههای فروپاشی ائتلاف و آینده مبهم مناطق اشغالی
آنچه در بندر مکلا رخ داد، صرفاً یک رویداد نظامی مقطعی نبود، بلکه نمادی از فروپاشی تدریجی ائتلاف متجاوز است. اختلافات میان عربستان و امارات که سالها پشت پرده پنهان نگه داشته میشد، اکنون بهصورت علنی به میدان یمن کشیده شده و پیامدهای آن بهطور مستقیم بر امنیت مناطق اشغالی تأثیر میگذارد.
این تحولات نشان میدهد پروژه تجاوز به یمن وارد مرحلهای از سردرگمی راهبردی شده که نهتنها به ثبات منجر نخواهد شد، بلکه بحران را پیچیدهتر و پرهزینهتر میکند. آینده یمن نه در بمباران بنادر و تسلیح گروههای وابسته، بلکه در پایان اشغالگری، احترام به اراده ملت و پذیرش واقعیتهای میدانی رقم خواهد خورد.