تحولات جنوب و غرب یمن وارد مرحلهای حساس شده [گزارش کامل یمن نیوز] است. پس از شکستهای پیدرپی شورای انتقالی جنوب و کاهش نفوذ نیروهای وابسته به امارات، طارق صالح، فرمانده گروههای وابسته، از ترتیبات جدیدی برای اجرای عملیات گسترده در شهر تعز خبر داد. این طرح نه تنها بازتابی از تلاش امارات و سعودیها برای بازسازی نفوذ خود در جنوب یمن است، بلکه تهدیدی جدی برای حزب اصلاح و محورهای مقاومت محلی به شمار میرود.
پسزمینه و دیدار طارق صالح با خالد بن سلمان
روز یکشنبه، طارق صالح پس از دیداری که با خالد بن سلمان، وزیر دفاع سعودی، داشت، از برنامهای برای یک نبرد جدید در غرب یمن خبر داد. منابع نزدیک به نیروهای طارق اعلام کردهاند که در این دیدار، طرحی جامع برای گسترش حضور نظامی او در ساحل غربی ارائه شد. به گفته این منابع، این اقدام با توجیه «تأمین امنیت منطقه» مطرح شده است، اما تحلیلگران آن را تلاشی برای بازسازی قدرت امارات در جنوب یمن میدانند.
نکته مهم این است که طارق صالح وعده داده است در مقابل اجازه عربستان برای کنترل تعز، علیه نیروهایی که او آنها را «انصارالله» معرفی میکند، مشارکت کند. این وعده، در کنار بازدیدهای تفقدی سخنگوی او، صادق دوید، از خطوط تماس با نیروهای حزب اصلاح در غرب تعز، به عنوان نشانه دریافت چراغ سبز سعودیها تعبیر شده است.
جزئیات طرح و اهداف آن
طرح پیشنهادی طارق صالح، شامل اجرای عملیاتی گسترده در شهر تعز، مهمترین پایگاه حزب اصلاح در جنوب غرب یمن، است. این طرح شبیه اقداماتی است که شورای انتقالی جنوب در حضرموت و المهره انجام داده بود، با این هدف که نیروهای وابسته به اصلاح از مناطق استراتژیک بیرون رانده شوند.
تحلیلگران معتقدند هدف اصلی طارق صالح، تثبیت پشتوانه سیاسی و نظامی خود در برابر آنچه او خیانت اصلاح میخواند، است. با توجه به شکستهای پیشین شورای انتقالی در حضرموت و المهره، طارق به دنبال تکرار تجربه مشابه برای به دست آوردن نفوذ مستقیم در تعز است.
در عین حال، این طرح نشاندهنده تغییر تاکتیکی سعودیها است. عربستان در عملیات اخیر علیه شورای انتقالی، حزب اصلاح را کنار گذاشت و تنها از عناصر سلفی که مستقیماً تحت فرماندهی نظامیان سعودی، به ویژه فلاح الشهرانی، هستند، استفاده کرد. این اقدام نشان میدهد که سعودیها در تلاشند نفوذ مستقیم خود را در جنوب و غرب یمن تثبیت کنند و از نیروهای وابسته به امارات به عنوان ابزار استفاده کنند، نه به عنوان بازیگران مستقل.
پیامدهای سیاسی و نظامی برای حزب اصلاح
حزب اصلاح، به عنوان یکی از مهمترین نیروهای متحد ائتلاف سعودی در یمن، طی سالهای اخیر توانسته بود از حمایت امارات و شورای انتقالی بهره ببرد. با این حال، کاهش نفوذ شورای انتقالی و بازچینی نیروهای وابسته، موقعیت حزب اصلاح را به شدت تضعیف کرده است.
اگر طرح طارق صالح اجرا شود، حزب اصلاح با تهدید مستقیم در تعز مواجه خواهد شد و توانایی کنترل مناطق کلیدی جنوب غربی یمن را از دست خواهد داد. تحلیلگران بر این باورند که این حرکت میتواند مقدمات حذف سیاسی اصلاح از جنوب یمن و محدود کردن فعالیتهای نظامی آن در تعز و سایر استانها باشد.
در سطح بینالمللی، عربستان با این اقدامات تلاش میکند نه تنها نفوذ امارات را کاهش دهد، بلکه حزب اصلاح را به عنوان یک نیروی مستقل و بالقوه تهدیدآمیز مهار کند. احتمال قرار گرفتن حزب اصلاح در فهرست گروههای تروریستی آمریکا، که پیشتر مطرح شده بود، اکنون بیش از گذشته قوت گرفته و اجرای این طرح میتواند بخشی از این روند باشد.
تحلیل میدانی و وضعیت خطوط تماس
بازدیدهای تفقدی صادق دوید از نیروهای طارق در خطوط تماس با نیروهای حزب اصلاح در غرب تعز، به عنوان سیگنالی مهم برای آغاز عملیات تلقی شده است. این بازدیدها نشان میدهد که طارق صالح در حال آمادهسازی نیروهای خود برای یک درگیری احتمالی است و حضور سعودیها در پشتیبانی مستقیم، چراغ سبز عملیاتی را صادر کرده است.
بر اساس گزارش منابع میدانی، نیروهای حزب اصلاح هنوز در تعز و مأرب حضور دارند، اما با اجرای این طرح، فشار نظامی و سیاسی بر آنها افزایش خواهد یافت. در نتیجه، احتمالاً نیروهای اصلاح مجبور به عقبنشینی یا تغییر تاکتیکهای دفاعی خواهند شد، مشابه تجربهای که نیروهای وابسته به شورا در حضرموت و المهره داشتند.
اهداف استراتژیک عربستان و امارات
این تحولات نشان میدهد که عربستان به دنبال تثبیت کنترل مستقیم خود در جنوب یمن است و تلاش دارد نفوذ امارات را کاهش دهد. اجرای طرح طارق صالح و گسترش عملیات در تعز، میتواند علاوه بر کاهش قدرت حزب اصلاح، باعث تثبیت موقعیت نیروهای وابسته به سعودیها در مناطق کلیدی جنوب و غرب یمن شود.
در عین حال، این اقدام، پیامی روشن به دیگر گروهها و فرماندهان وابسته به امارات است: شکست پروژههای اماراتی، بدون بازچینی و مداخله سعودیها، منجر به حذف نیروهای وابسته خواهد شد. این پیام نشاندهنده تغییر استراتژیک در رویکرد سعودیها از حمایت نیابتی به نفوذ مستقیم است.
پیامدهای منطقهای و بینالمللی
پیامدهای این تحولات فراتر از مرزهای یمن است. کاهش نفوذ شورای انتقالی و محدود شدن فعالیت حزب اصلاح میتواند معادلات منطقهای را به نفع سعودیها تغییر دهد. همچنین، این تحولات باعث افزایش رقابت میان بازیگران منطقهای، به ویژه امارات و عربستان، شده و نشان میدهد که سعودیها به دنبال بازچینی مستقیم و کنترل عملیاتی در جنوب یمن هستند.
در سطح بینالمللی، کاهش نفوذ حزب اصلاح و بازچینی نیروهای وابسته، میتواند بر تصمیمگیریهای کشورهای غربی، به ویژه آمریکا، تأثیر بگذارد و زمینهای برای فشار سیاسی و احتمالی قرار گرفتن حزب اصلاح در فهرست گروههای تروریستی فراهم کند.
چشمانداز آینده جنوب یمن پس از این تحولات
در مجموع، برنامههای طارق صالح برای گسترش عملیات در تعز، بازتابی از تغییر موازنه قدرت در جنوب یمن است. شکستهای پیدرپی شورای انتقالی و کاهش نفوذ نیروهای وابسته به امارات، نشاندهنده تغییر تاکتیکی سعودیها و تلاش آنها برای تثبیت نفوذ مستقیم است.
پیامد این تحولات برای حزب اصلاح و دیگر گروههای وابسته به امارات، محدود شدن قدرت سیاسی و نظامی و افزایش فشار مستقیم سعودیها است. با توجه به حضور مستمر نیروهای اصلاح در تعز و مأرب، روند آتی نبردها در این مناطق تعیینکننده موقعیت آنها در جنوب یمن خواهد بود.
در نهایت، این اقدامات نشان میدهد که عربستان به دنبال مدیریت مستقیم معادلات جنوب یمن است و قصد ندارد فرصت بازسازی نفوذ و بازچینی نیروها را از دست بدهد. آینده سیاسی و نظامی جنوب یمن بیش از پیش در دست سعودیها و فرماندهانی مانند طارق صالح خواهد بود و حزب اصلاح باید برای بقا در این شرایط، استراتژی جدیدی اتخاذ کند.