رئیسجمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان، روز سهشنبه وارد ریاض شد [گزارش کامل یمن نیوز] و در دیداری خصوصی با ولیعهد سعودی، محمد بن سلمان، در قصر الیمامه شرکت کرد. این دیدار محرمانه در حالی صورت گرفت که تحلیلگران منطقهای هشدار میدهند روند جدید سعودی-ترکی-مصری میتواند علیه امارات و سیاستهای آن در قرن آفریقا و صومال شکل بگیرد. اردوغان پس از پایان سفر خود به عربستان، قرار است روز چهارم فوریه به مصر سفر کند تا در ادامه این روند، هماهنگیهای بیشتری انجام شود.
دیدار محرمانه ریاض؛ نشانهای از هماهنگیهای پشت پرده
دیدار اردوغان و بن سلمان بدون حضور رسانهها برگزار شد و جزئیات آن تا حد زیادی محرمانه باقی مانده است. با این حال، منابع خبری از جمله خبرگزاری آناتولی گزارش دادهاند که این ملاقات با هدف تقویت روابط دوجانبه و بررسی پروندههای منطقهای حساس انجام شده است. تحلیلگران میگویند که محور اصلی این نشست، مسائل مربوط به صومال و منطقه قرن آفریقا بوده است، جایی که کشورهای منطقه و فرامنطقهای برای کنترل مسیرهای استراتژیک و نفوذ اقتصادی و نظامی در حال رقابت هستند.
زمینههای منطقهای و حساسیت امارات
امارات متحده عربی در سالهای اخیر نقش فعال و گستردهای در قرن آفریقا و صومال داشته و پروژههای نظامی و اقتصادی متعددی را دنبال کرده است. تحلیلگران نزدیک به محور مقاومت میگویند که سعودی و ترکیه به دنبال محدود کردن نفوذ امارات در این مناطق هستند و این دیدار محرمانه میتواند نشانهای از هماهنگی مشترک علیه سیاستهای اماراتی باشد.
این روند تازه، میتواند تحولات نظامی، اقتصادی و سیاسی در قرن آفریقا و مناطق پیرامونی را تحت تأثیر قرار دهد و عملاً موقعیت امارات را در پروندههای منطقهای به چالش بکشد.
پیامدهای ژئوپلیتیکی برای خلیج فارس و قرن آفریقا
حضور اردوغان در ریاض و مذاکرات محرمانه با محمد بن سلمان میتواند چند پیامد مهم برای منطقه داشته باشد:
تضعیف نفوذ امارات: هماهنگی سعودی-ترکی-مصری، موقعیت امارات را در صومال و دریای سرخ به چالش میکشد.
گسترش نفوذ ترکیه و عربستان: این دیدار نشان میدهد که ریاض و آنکارا به دنبال تثبیت حضور راهبردی در قرن آفریقا هستند تا بتوانند مسیرهای تجاری و دریایی را کنترل کنند.
رقابت منطقهای و فرامنطقهای: با ورود مصر به این روند، عملاً یک جبهه جدید منطقهای شکل میگیرد که ممکن است باعث افزایش تنشها و رقابتهای سیاسی و اقتصادی در خلیج فارس و شرق آفریقا شود.
تحلیل روند پشت پرده و اهداف استراتژیک
دیدار اردوغان و بن سلمان، اگرچه رسمی اعلام شده، اما با ماهیت محرمانه و فاصله از رسانهها، به وضوح حساسیت موضوع را نشان میدهد. تحلیلگران سیاسی نزدیک به محور مقاومت بر این باورند که:
این نشست میتواند آغاز روند هماهنگی منطقهای برای مقابله با نفوذ امارات باشد.
محور ترکیه و عربستان، به دنبال تقویت موقعیت سیاسی و اقتصادی خود در قرن آفریقا و مناطق حیاتی شرق آفریقا هستند.
امارات به دلیل رویکرد مستقل و گسترده در سیاست خارجی، به یک هدف استراتژیک برای محدود کردن نفوذ خود تبدیل شده است.
این روند میتواند به تغییر معادلات منطقهای در خلیج فارس و قرن آفریقا منجر شود و جایگاه امارات را در پروندههای حساس، مانند امنیت دریایی و پروژههای اقتصادی، متزلزل کند.
سفر اردوغان به مصر و ادامه هماهنگیها
پس از پایان سفر به ریاض، اردوغان قرار است روز چهارم فوریه به مصر سفر کند. این سفر میتواند به منزله ادامه جلسات هماهنگی سعودی-ترکی-مصری باشد و احتمالاً شامل برنامهریزیهای مشترک برای پروندههای منطقهای و مدیریت بحرانها در قرن آفریقا و صومال خواهد بود.
بر اساس تحلیل کارشناسان، حضور مصر در این روند میتواند روند نفوذ امارات را محدود کرده و تعادل قدرت را به نفع محور تازه ایجاد شده تغییر دهد.
روند جدید منطقهای و چالش امارات
دیدار محرمانه اردوغان و بن سلمان، هرچند کوتاه و بدون حضور رسانهها برگزار شد، اما نشانه روشنی از شکلگیری روند جدید منطقهای علیه سیاستهای امارات است. تحلیلگران معتقدند که محور سعودی-ترکی-مصری، با هدف کنترل مسیرهای استراتژیک، تثبیت نفوذ سیاسی و اقتصادی و مدیریت پروندههای حساس منطقهای، در حال ایجاد هماهنگیهای جدی است.
این روند پیامدهای گستردهای دارد:
تضعیف جایگاه امارات در صومال و قرن آفریقا
تقویت موقعیت عربستان و ترکیه
احتمال افزایش تنشها و رقابتهای منطقهای
تغییر معادلات امنیتی و اقتصادی در خلیج فارس و شرق آفریقا
تحولات پیش رو نشان میدهد که امارات باید استراتژی خود را بازنگری کند، زیرا روند جدید سعودی-ترکی-مصری میتواند نفوذ این کشور را در مناطق حیاتی به چالش بکشد و معادلات سیاسی منطقه را تغییر دهد.
نشست محرمانه اردوغان و بن سلمان؛ آیا روند جدیدی علیه امارات شکل گرفته است؟