بحرین – موضوع مسدود شدن صدور ویزا برای همسران شهروندان بحرینی از کشورهای عراق، لبنان و سوریه طی هفتههای اخیر [گزارش کامل بحرین میرور] اعتراضات گستردهای را در این کشور به دنبال داشته است. این محدودیت باعث جدایی خانوادهها، مشکلات اداری طولانی و فشار بر خدمات عمومی شده است، در حالی که دولت با استناد به «مسائل حاکمیتی» از تغییر سیاست خود خودداری میکند.
بحرین طی سالهای اخیر شاهد تنشهای حقوقی و اجتماعی در زمینه صدور ویزای همسران بوده است. محدودیت جدید که صدور ویزا برای همسران شهروندان از عراق، لبنان و سوریه را متوقف کرده، صدها خانواده بحرینی را دچار مشکل کرده است. بسیاری از این زوجها قبلاً تأییدیههای لازم از اداره گذرنامه دریافت کرده بودند، اما همچنان با موانع اداری روبهرو هستند.
واکنش شهروندان و نمایندگان مجلس
شهروندان بحرینی از این تصمیم به عنوان «ظلم و تبعیض» یاد کردهاند. آنها اشاره دارند که این محدودیت شامل همسران با ملیتهای دیگر مانند فیلیپینی، پاکستانی و هندی نمیشود و این تبعیض موجب شده تا همسران شیعه غیر بحرینی بیشترین آسیب را ببینند.
برخی نمایندگان مجلس بحرین نیز عملکرد وزارت کشور و اداره گذرنامه را مورد انتقاد قرار داده و خواستار اصلاح فوری رویهها و تسهیل صدور ویزا برای همسران بحرینی شدهاند. نقدها بر تضاد میان سیاستهای مهاجرتی و حقوق شهروندی تأکید دارند؛ به ویژه آنکه در حالی که صدور ویزا برای همسران بحرینی محدود شده، برنامههایی مانند «تابعیت گسترده» و «ویزای انعطافپذیر» برای نیروی کار خارجی بدون بررسی آثار اقتصادی و اجتماعی اجرا میشوند.
پیامدهای اجتماعی و اقتصادی محدودیتها
تحقیقات میدانی و گزارشهای محلی نشان میدهد که این محدودیتها باعث فشار بر خدمات عمومی، به ویژه بخش بهداشت، شده و برخی مزایای شهروندان بحرینی را تحت تأثیر قرار داده است. خانوادههای جداشده با مشکلات روانی و اجتماعی مواجه هستند و برخی از آنها مجبور به تحمل هزینههای اضافی برای زندگی مشترک شدهاند.
این وضعیت همچنین نگرانیهایی را در سطح حقوق بشر ایجاد کرده است، زیرا ازدواج و زندگی خانوادگی باید یک حق انسانی باشد و نه امری که تحت عنوان حاکمیت سیاسی محدود شود.
واکنش رسمی دولت بحرین
در واکنش به اعتراضات، نواف المعاوده، وزیر دادگستری و امور اسلامی بحرین، تأکید کرده است که صدور ویزا برای همسران بحرینی یک مسأله حاکمیتی است و هیچ تبعیضی بر اساس ملیت، مذهب یا نژاد اعمال نمیشود. با این حال، اختلاف میان ادعاهای رسمی و تجربه واقعی شهروندان نشان میدهد که محدودیتها همچنان اعمال میشوند و شکاف اعتماد میان دولت و مردم افزایش یافته است.
ریشهها و عوامل محدودیت
گزارشهای محلی و تحلیل کارشناسان نشان میدهد که یکی از دلایل اصلی این محدودیتها، نگرانیهای سیاسی و طائفهگرایی در ساختارهای حکومتی است. همسران شیعه غیر بحرینی بیشترین تأثیر را متحمل شدهاند و این نشاندهنده تأثیر عوامل مذهبی و سیاسی بر سیاستهای مهاجرتی است.
فشار افکار عمومی و رسانهها
رسانهها و شبکههای اجتماعی بحرین نقش مهمی در بازتاب مشکلات خانوادهها و جلب توجه افکار عمومی داشتهاند. کاربران شبکههای اجتماعی بارها این تصمیم را نقد کرده و خواستار بازنگری فوری دولت شدهاند.
چشمانداز و پیام تحلیل
با توجه به مقاومت دولت بحرین تحت عنوان «حاکمیت» و فشارهای سیاسی، رسیدگی به شکایات شهروندان در کوتاهمدت دشوار به نظر میرسد. با این حال، افزایش فشار افکار عمومی، رسانهها و نمایندگان مجلس ممکن است دولت را به بازنگری سیاستها و تسهیل صدور ویزا برای همسران بحرینی وادار کند.
جمعبندی و پیام تحلیل
بحرین در موقعیتی قرار دارد که باید تعادل میان حفظ حاکمیت و رعایت حقوق انسانی شهروندان را برقرار کند. محدودیت صدور ویزا برای همسران بحرینی نه تنها باعث فشار اجتماعی و روانی بر خانوادهها شده، بلکه موجب افزایش نقدها به سیاستهای مهاجرتی و تضاد میان قوانین رسمی و زندگی روزمره شهروندان شده است. فشار مستمر افکار عمومی و نمایندگان مجلس میتواند نقطه عطفی برای تغییر سیاستها باشد، هرچند دولت همچنان زیر چتر «حاکمیت» مقاومت میکند.