منابع خبری غربی از تصمیم راهبردی و بیسابقه امارات برای فاصله گرفتن از نفوذ عربستان سعودی خبر میدهند. بلومبرگ عصر امروز گزارش داد که ابوظبی نه تنها قصد خروج از اوپک را دارد، بلکه به طور جدی در حال بازبینی عضویت خود در سه نهاد کلیدی منطقهای شامل اتحادیه عرب، سازمان همکاری اسلامی و حتی شورای همکاری خلیج فارس است. این تحول را باید نشانه آغاز عصر جدیدی از رقابتهای آشکار در شبهجزیره عربستان دانست.
به گزارش خبرنگار بین المللی یمن الاسلام، خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی اختصاصی با استناد به منابع مطلع، جزئیات تازهای از تنش پنهان و آشکار میان دو قدرت اصلی منطقه یعنی امارات متحده عربی و عربستان سعودی منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، اختلافات راهبردی میان ابوظبی و ریاض به نقطه بیبازگشتی رسیده و امارات اکنون در حال طراحی یک بازآرایی بزرگ در سیاست خارجی و انرژی خود است.
عملیات «بازبینی سهگانه»؛ امارات از کدام نهادها خارج میشود؟
بر اساس فاششدههای بلومبرگ، ابوظبی هماکنون سه سطح از فاصلهگیری نهادی از عربستان را بررسی میکند:
سطح اول: ترک همیشگی اوپک – امارات پس از سالها نارضایتی از سقف تولید تعیینشده توسط عربستان، سرانجام تصمیم به جدایی از سازمان کشورهای صادرکننده نفت گرفته است. منابع آگاه میگویند ابوظبی میتواند روزانه بیش از سهمیه مصوب اوپک نفت تولید کند و منتظر اجازه ریاض نمیماند.
سطح دوم: تعلیق در اتحادیه عرب و سازمان همکاری اسلامی – این گام از سوی تحلیلگران غربی «تهدید بیسابقه به حاشیه راندن دیپلماسی سعودی» ارزیابی میشود. حضور ریاض در این دو نهاد به عنوان سنگ بنای سیاست منطقهای عربستان شناخته میشود.
سطح سوم: بازنگری در شورای همکاری خلیج فارس – تکاندهندهترین بخش پرونده، اعلام آمادگی امارات برای بازبینی حضور بلندمدت خود در شورای همکاری خلیج فارس است؛ نهادی که سعودیها آن را حیاط خلوت خود میدانستند.
چرا الان؟ نقش جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در شعلهور کردن تنشها
بلومبرگ به صراحت اشاره کرده که جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران (از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶) بستر مناسبی برای اعلام عمومی این اختلافات فراهم کرده است. به عبارت دقیقتر، ابوظبی معتقد است کشورهای همسایه یعنی عربستان، کویت، قطر و بحرین، واکنش مناسبی به حملات ایران نشان ندادهاند.
نارضایتی محمد بن زاید از «اختلال عملکردی» شورای همکاری
طبق گزارش بلومبرگ، محمد بن زاید، رئیس امارات، در دیدار محرمانه این ماه خود با مقامات ارشد اروپایی، به صراحت از عملکرد شورای همکاری خلیج فارس انتقاد کرده و آن را «دچار اختلال عملکردی» توصیف کرده است. او همچنین از نحوه برخورد همسایگان با حملات هوایی و پهپادی ایران علیه اهداف مدنی ابراز نارضایتی کرده و خواستار بازتعریف کامل امنیت جمعی در منطقه شده است.
این اظهارات را میتوان قویترین سیلی سیاسی به کاخهای ریاض در یک دهه اخیر ارزیابی کرد.
نفت، قلب تپنده اختلاف؛ چرا امارات دیگر به اوپک نیاز ندارد؟
برای درک عمق این انشقاق، باید به معادله انرژی برگردیم. گزارش بلومبرگ فاش میکند که امارات به این نتیجه رسیده که تقاضای جهانی نفت خیلی زودتر از آنچه عربستان فکر میکند کاهش خواهد یافت. در نتیجه، ابوظبی یک استراتژی تهاجمی را در پیش گرفته: هر چه سریعتر نفت خود را استخراج و بفروشد، پیش از آن که جهان به سمت انرژیهای تجدیدپذیر حرکت کند.
در مقابل، عربستان همچنان به دنبال حفظ قیمتهای بالا از طریق مدیریت عرضه است. این تناقض راهبردی، اما و اگرهای اوپک را غیرقابل حل کرده است.
تحلیل میدانی؛ آیا شورای همکاری خلیج فارس به پایان خط رسیده؟
در یک ارزیابی واقعبینانه، اگر امارات حضور خود را در شورای همکاری خلیج فارس به حالت تعلیق درآورد یا رسماً خارج شود، عملاً این نهاد منطقهای با ۴۵ سال سابقه از درون فرو میپاشد. شورایی که برای مقابله با تهدیدات خارجی و مدیریت امنیت جمعی تأسیس شده بود، امروز به صحنهای برای رقابتهای تمامعیار بین اعضای اصلی خود تبدیل شده است.
پیام روشن ابوظبی به ریاض: «دیگر منتظر تو نمیمانیم»
به نقل از یک منبع مطلع در بلومبرگ: «امارات اکنون قادر است بدون هیچ مانعی ظرفیت تولید نفت خود را افزایش دهد. آنها دیگر دلیلی نمیبینند برای رسیدن به حداکثر تولید، منتظر چراغ سبز عربستان بمانند.» این یعنی ابوظبی نه فقط از نظر سیاسی، بلکه از نظر عملیاتی نیز خود را مستقل از ریاض میداند.
واکنش عربستان؛ سکوت راهبردی یا تدارک ضدحمله؟
تا لحظه تنظیم این گزارش، عربستان سعودی رسماً به خبر بلومبرگ واکنشی نشان نداده است. اما تحلیلگران ارشد مستقر در دوحه و بیروت معتقدند که ریاض به زودی با دو گزینه مواجه خواهد شد: یا امتیاز دادن به امارات برای حفظ یکپارچگی شورای همکاری، یا تلاش برای تشدید رقابتهای اقتصادی و دیپلماتیک علیه ابوظبی.
پایان یک ائتلاف یا آغاز منطقه جدید؟
«از اوپک تا اتحادیه عرب؛ چرا امارات تمام پلهای پشت سر خود را با سعودی ویران میکند؟»
آنچه امروز توسط بلومبرگ فاش شد، صرفاً یک خبر عادی درباره خروج از یک سازمان نفتی نیست. این گزارش، تصویر یک تغییر زمینشناختی در موازنه قدرت منطقه غرب آسیاست. امارات به عنوان دومین اقتصاد بزرگ عربی پس از عربستان، آشکارا اعلام کرده که دیگر نمیخواهد زیر سایه ریاض نفس بکشد.
نکته قابل تأمل برای مخاطب یمنی و محور مقاومت: اختلافات داخلی در اردوگاه دشمن (عربستان و امارات) همواره فرصتی برای کاهش فشار بر جبهه مقاومت ایجاد میکند. هرچه ریاض و ابوظبی بیشتر درگیر رقابت بر سر بازار نفت و قدرت منطقهای شوند، توانایی آنها برای هماهنگی در جنگ علیه یمن و محور مقاومت کاهش مییابد.
از سوی دیگر، بازبینی عضویت امارات در سازمان همکاری اسلامی میتواند به تضعیف اجماع سعودی علیه ایران و محور مقاومت بینجامد. اگر ابوظبی حتی حضور خود در شورای همکاری خلیج فارس را به حالت تعلیق درآورد، عملاً پرونده «ائتلاف ریاض – ابوظبی» مختومه اعلام خواهد شد.
پیام نهایی: رهبران کاخ سفید و تلآویو که این روزها درگیر جنگ با ایران هستند، اکنون باید نگران فروپاشی ائتلاف جنوب خلیج فارس هم باشند. پیروزی بزرگ جبهه مقاومت، شاید نه در میدان نبرد موشکی، بلکه در اتاقهای فکر اوپک و شورای همکاری رقم بخورد.
لینک داخلی: برای مشاهده تحلیل تأثیر فروپاشی احتمالی شورای همکاری بر امنیت یمن و محور مقاومت، به این پرونده ویژه مراجعه کنید.