تحولات شتابان و نگرانکننده اخیر در استان حضرموت [گزارش کامل ۲۶ سپتامبر]، پرده از سناریویی تازه و بهمراتب پیچیدهتر در معادلات میدانی یمن برداشته است؛ سناریویی که دیگر نمیتوان آن را صرفاً در چارچوب اختلافات محلی یا کشمکش میان شرکای سابق ائتلاف متجاوز تحلیل کرد. آنچه امروز در شرق یمن در حال وقوع است، بیانگر ورود حضرموت به قلب یک نبرد منطقهای و بینالمللی است؛ نبردی که ابزار آن نظامیسازی بنادر، هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی و تحمیل واقعیتهای ژئوپولیتیک با زور نظامی است.
حضرموت؛ از حاشیه تحولات یمن تا کانون رقابتهای ژئوپولیتیک
سالها تلاش شد حضرموت بهعنوان استانی آرام و دور از درگیری معرفی شود، اما تحولات میدانی اخیر این تصویرسازی رسانهای را بهطور کامل فرو ریخته است. موقعیت ژئوپولیتیک ویژه حضرموت، اشراف آن بر دریای عرب و مجاورت با مسیرهای حیاتی کشتیرانی، این استان را به هدفی راهبردی برای بازیگران منطقهای و فرامنطقهای تبدیل کرده است.
حضرموت امروز نه یک صحنه فرعی، بلکه یکی از نقاط کلیدی در نبرد بر سر نفوذ، منابع انرژی، بنادر و قدرت تصمیمگیری در شرق یمن است؛ نبردی که مستقیماً با امنیت ملی یمن و توازن قوا در منطقه پیوند خورده است.
بندر مکلا؛ از شریان اقتصادی تا هدف مستقیم نظامی
حمله اخیر ائتلاف متجاوز به بندر مکلا با ادعای «ضربه به کمکهای نظامی خارجی»، نشانهای آشکار از تغییر خطرناک قواعد درگیری است. اعلام تخلیه بندر، تعطیلی موقت آن و سپس اجرای حملهای موسوم به «محدود»، تلاشی حسابشده برای عادیسازی هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی به شمار میرود.
بندر مکلا که سالها ستون فقرات اقتصادی شرق یمن بوده، اکنون به یک هدف نظامی در رقابتهای منطقهای تبدیل شده است؛ رقابتهایی که در آن منافع عربستان، امارات، آمریکا و رژیم صهیونیستی بر معیشت مردم حضرموت ترجیح داده میشود.
نظامیسازی بنادر و تهدید امنیت دریای عرب
نظامیسازی بندر مکلا را نمیتوان رویدادی جداگانه دانست. این اقدام بخشی از پروژه گستردهتری برای کنترل سواحل یمن، تهدید امنیت دریای عرب و اعمال فشار راهبردی بر هرگونه معادله مستقل یمنی است. هدف قرار دادن بنادر غیرنظامی، نشاندهنده آمادگی ائتلاف متجاوز برای قربانی کردن امنیت منطقه در مسیر رقابتهای درونائتلافی است.
تشدید شکاف ریاض–ابوظبی؛ فروپاشی تدریجی ائتلاف متجاوز
تحولات حضرموت و المهرة نشان میدهد که اختلافات میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی وارد مرحلهای فراتر از تنش سیاسی شده است. تهدید ریاض به هدف قرار دادن نیروهای وابسته به شورای موسوم به «انتقالی» در مقابل اصرار ابوظبی بر جذب نیرو، استفاده از پهپادها و تحمیل واقعیت در شرق یمن، بیانگر یک رقابت استراتژیک تمامعیار است.
این رقابت بر سر منابع نفت و گاز، بنادر، مسیرهای کشتیرانی و گسترش نفوذ ژئوپولیتیک از حضرموت تا شاخ آفریقا جریان دارد و شرق یمن را به میدان اصلی این تقابل تبدیل کرده است.
نیروهای محلی؛ ابزار مصرفی پروژههای خارجی
نیروهای مسلح محلی وابسته به ریاض یا ابوظبی، عملاً به ابزار اجرای پروژههای خارجی تبدیل شدهاند. این نیروها فاقد تصمیمگیری مستقل بوده و بر اساس منافع حامیان منطقهای هدایت میشوند. رها شدن اجساد کشتهها و تأخیر در جمعآوری آنها، گویای فروپاشی ساختاری این تشکیلات و بیارزشی جان نیروها در محاسبات اتاقهای عملیات است.
نقش آمریکا و رژیم صهیونیستی؛ مدیریت پنهان بحران
گزارشها از حضور افسران اسرائیلی در فرودگاه مکلا و مشارکت آنها در مدیریت عملیات، بعد خطرناکتری به تحولات حضرموت میبخشد. این تحرکات همزمان با به رسمیت شناختن «صوماللند» توسط رژیم صهیونیستی، افزایش فعالیت امارات در بندر بربره و تسریع نظامیسازی سواحل شاخ آفریقا، نشاندهنده یک پروژه فرامنطقهای هماهنگ است.
هدف این پروژه، محاصره دریای سرخ و دریای عرب و تأمین منافع راهبردی رژیم صهیونیستی از طریق بازیگران نیابتی منطقهای است.
آگاهی بومی و مقاومت اجتماعی در حضرموت
در برابر این سناریوی خطرناک، واکنش قبایل و نیروهای اجتماعی حضرموت اهمیت تعیینکنندهای دارد. مخالفت با تحمیل واقعیت با زور، ایستادگی در برابر تبدیل استان به میدان تسویهحسابهای منطقهای و تأکید بر حفظ هویت بومی، نشاندهنده سطحی از آگاهی است که میتواند پروژههای تحمیلی را با شکست مواجه کند.
حضرموت در آستانه نبرد حاکمیت؛ هشدار راهبردی درباره آینده شرق یمن
آنچه امروز در حضرموت جریان دارد، صرفاً یک بحران محلی نیست، بلکه بخشی از یک نبرد سرنوشتساز بر سر حاکمیت، امنیت دریایی و توازن قوا در منطقه است. نظامیسازی بنادر، رقابت ریاض و ابوظبی و نقش مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی، نشان میدهد شرق یمن به یکی از حساسترین میدانهای ژئوپولیتیک تبدیل شده است. آینده حضرموت، به میزان هوشیاری مردمی و شکست پروژه تحمیل واقعیت با زور وابسته است.