در حالی که فصائل وابسته به عربستان پس از هفتهها تلاش نتوانستند کنترل کامل عدن را به دست آورند [گزارش کامل یمن نیوز]، ریاض تصمیم به اعزام نیروهای «وضعیت اضطراری» گرفته است. این نیروها که عمدتاً از شمال یمن هستند، به عنوان ابزار اصلی سعودی برای مقابله با نفوذ امارات و شورای انتقالی جنوب عمل میکنند.
منابع خبری جنوب یمن گزارش دادند که واحدهایی از نیروهای «وضعیت اضطراری» به تدریج وارد عدن شده و در حال استقرار در نقاط کلیدی شهر هستند. این تصمیم عربستان در پی شکست فصائل «درع الوطن» و «العمالقه» در کنترل امنیت عدن اتخاذ شده است. نیروهای وضعیت اضطراری، که غالباً جنگجویانی سلفی و وابسته به عربستان هستند، شامل نخبههای سابق «گارد جمهوری» وابسته به فرزند رئیسجمهور پیشین یمن نیز میشوند.
این نیروها طی هفتههای اخیر در حضرموت با پشتیبانی هوایی عربستان توانستند اردوگاههای شورای انتقالی جنوب را تصرف کنند و کنترل تپههای نفتی و بنادر مهم منطقه را به دست گیرند. رهبری این گروهها بر عهده فرمانده سلفی عمار طامش از منطقه سنحان است که مدیریت تپه نفتی حضرموت و تأمین امنیت ساحل را نیز بر عهده دارد.
هشدارهای امنیتی و پیامدهای سیاسی
سقوط عدن به دست نیروهای وابسته به عربستان باعث افزایش بیثباتی در این شهر شده است. طی روزهای گذشته، تلاشهای متعددی برای ترور فرماندار نظامی سعودی، فلاح الشهرانی، صورت گرفته است که نشاندهنده وخامت اوضاع امنیتی است. تحلیلگران میگویند حضور نیروهای خارجی و سلفی شمالی، تعارضهای سیاسی و قومی در جنوب یمن را تشدید کرده و احتمال بروز درگیریهای بیشتر را افزایش میدهد.
تحلیل استراتژیک حضور سعودیها در جنوب یمن
اعزام نیروهای «وضعیت اضطراری» به عدن نشاندهنده عزم ریاض برای تثبیت کنترل خود در جنوب یمن است. با شکست فصائل «درع الوطن» و «العمالقه»، عربستان مجبور شده است به نیروهای مستقیم و وابسته به خود متوسل شود. این نیروها با سابقه نظامی بالا و ارتباط مستقیم با ریاض، به عنوان ابزار اصلی برای مقابله با نفوذ امارات و شورای انتقالی جنوب عمل میکنند.
از سوی دیگر، تحلیلگران تأکید دارند که این استراتژی میتواند به افزایش نارضایتی محلی و شدت گرفتن مقاومت مردمی منجر شود. نفوذ نیروهای سلفی شمالی در مناطق جنوبی که عمدتاً از بافتهای محلی و قبایل جنوب هستند، ممکن است موجب درگیریهای داخلی و افزایش تنشهای قومی و سیاسی شود.
ابعاد نظامی و اقتصادی حضور نیروهای وضعیت اضطراری
نیروهای وضعیت اضطراری در حضرموت و عدن اقدام به تصرف تپههای نفتی، بنادر و پایگاههای نظامی کردهاند. کنترل این مراکز استراتژیک به عربستان امکان میدهد جریان نفت و درآمدهای اقتصادی را تحت نظارت خود درآورد و نفوذ امارات در جنوب یمن را کاهش دهد. این اقدام همچنین میتواند جایگاه شورای انتقالی جنوب را تضعیف کرده و آنها را به حاشیه براند.
پیامدهای انسانی و اجتماعی
گسترش حضور نظامی خارجی باعث افزایش نگرانیهای انسانی و اجتماعی شده است. شهروندان عدن با مشکلات امنیتی، اقتصادی و اجتماعی مواجه هستند و هر گونه افزایش نیروهای مسلح خارجی، احتمال بروز خشونت و بیثباتی را افزایش میدهد. تحلیلگران میگویند که استقرار این نیروها میتواند موجب تشدید بحران انسانی در جنوب یمن شود و جامعه بینالمللی را به واکنش وادارد.
آینده امنیت و ثبات در جنوب یمن
با توجه به تحولات اخیر، عربستان سعودی در تلاش است تا حضور خود در عدن و جنوب یمن را تثبیت کند، اما این اقدام با مقاومت محلی و فصائل مختلف مواجه است. شکست «درع الوطن» و «العمالقه» نشان میدهد که کنترل جنوب یمن بدون دخالت مستقیم نیروهای وابسته به ریاض امکانپذیر نیست. استراتژی اعزام نیروهای وضعیت اضطراری، اگرچه ممکن است کوتاهمدت موفقیتهایی در کنترل مناطق کلیدی داشته باشد، اما در بلندمدت میتواند موجب افزایش بیثباتی، تنشهای قومی و نارضایتیهای اجتماعی شود.