در طول سالهای جنگ یمن، ۲۹ ژانویه [گزارش کامل خبرگزاری صبا] همواره به روزی سرشار از خشونت و رنج غیرنظامیان تبدیل شده است. از بمباران پایتخت و کشتار خانوادهها گرفته تا تخریب زیرساختهای حیاتی، این تاریخ نمادی از ادامه بحران انسانی و جنگی است که زندگی مردم یمن را تحت فشار شدید قرار داده است.
بمباران شهرها و منازل مسکونی – آغاز چرخه خشونت
در سال ۲۰۱۶، پایتخت یمن، صنعا، و چند استان دیگر هدف حملات هوایی گسترده قرار گرفتند. منطقه عَطان شاهد بمبارانی بود که یک ساختمان مسکونی را هدف گرفت و به کشته شدن چند شهروند و تخریب خانههای اطراف انجامید. شدت انفجار به اندازهای بود که ریزش سنگهای کوه مجاور نیز به منازل آسیب رساند.
همزمان، کارگاهها، کارخانهها و مراکز خدماتی نیز مورد حمله قرار گرفتند؛ اقدامی که نشان میداد هدفگذاری صرفاً نظامی نیست و غیرنظامیان هم به شکل مستقیم در معرض تهدید قرار دارند. استانهای تعز، صعده و مأرب نیز با حملات گسترده مواجه شدند و زیرساختهای حیاتی زندگی مردم تخریب شد.
پلها، جادهها و تضعیف دسترسی مردم به خدمات
سال ۲۰۱۷، این الگو ادامه یافت. پلهای مهم در تعز، از جمله پل عرفان و پل الهاملی، هدف حملات هوایی قرار گرفتند و مسیرهای تردد غیرنظامیان مختل شد. روستاها و مناطق مسکونی در الجوف و صنعا نیز تحت گلولهباران بودند و زنان و کودکان در میان زخمیها بودند.
تخریب جادهها و پلها فقط خسارت عمرانی نبود؛ بلکه دسترسی مردم به بازارها، مراکز درمانی و مسیرهای امدادرسانی را محدود میکرد. هر جاده نابودشده میتوانست به منزله انزوای کامل یک روستا باشد.
کشتار خانوادهها و استفاده از سلاحهای ممنوعه
سال ۲۰۱۸ یکی از تلخترین حوادث تاریخ ۲۹ ژانویه را رقم زد؛ بمباران یک خانه در صعده باعث کشته شدن پنج عضو یک خانواده شد. در همان زمان، گزارشهایی از استفاده از مهمات خوشهای منتشر شد؛ سلاحهایی که به دلیل تهدید طولانیمدت برای غیرنظامیان، در بسیاری از کشورها ممنوع یا محدود شدهاند.
این گونه حملات نه تنها تلفات آنی به جای میگذارند، بلکه بقایای انفجاری آنها تهدیدی مداوم برای ساکنان محلی ایجاد میکند و سالها پس از پایان حملات هم جان مردم را تهدید میکند.
الحدیده؛ محور مداوم درگیری و خطر برای غیرنظامیان
از سال ۲۰۱۹ به بعد، استان الحدیده به یکی از کانونهای مکرر درگیری در این تاریخ تبدیل شد. گلولهباران محلههای مسکونی، تیراندازی به مناطق شهری و حملات هوایی به حومه شهر، زندگی صدها هزار نفر را در معرض خطر دائمی قرار داده است. حتی تیمهای مهندسی مینروبی نیز از این خشونت در امان نبودند؛ یک مهندس در جریان عملیات پاکسازی مسیر جان خود را از دست داد.
الحدیده به دلیل اهمیت بندری و موقعیت انسانی، همواره منطقهای حساس بوده است؛ اما تداوم درگیریها و هدف قرار گرفتن مناطق مسکونی، بحران انسانی را تشدید کرده است.
میراث مرگبار مینها و بقایای انفجاری
در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳، گزارشها نشان میدهند که حتی در دورههای کاهش نسبی حملات هوایی، مینها و بقایای انفجاری هنوز قربانی میگیرند. در تعز، یک زن کشته و دخترش زخمی شد و در الحدیده انفجار یک مین بهجا مانده از جنگ جان یک شهروند را گرفت. این حوادث به وضوح نشان میدهند که جنگ یمن، حتی پس از توقف حملات هوایی، هنوز زندگی غیرنظامیان را تهدید میکند.
صعده؛ مرز همیشه ملتهب و خطرناک
استان مرزی صعده تقریباً در تمام سالهای اخیر شاهد حملات و گلولهباران مداوم بوده است. غیرنظامیان، زمینهای کشاورزی، خانهها و جادهها در معرض خطر دائمی هستند. حتی مهاجران آفریقایی در نزدیکی مرز هدف قرار گرفتهاند، نشاندهنده گستردگی بحران انسانی در این مناطق است.
نمادی از بحران انسانی یمن
مرور حوادث ۲۹ ژانویه در طول سالها، نشان میدهد که با وجود تغییرات میدانی و سیاسی، یک الگوی ثابت تکرار شده است:
هدف قرار گرفتن مناطق مسکونی
تخریب زیرساختهای حیاتی
تلفات غیرنظامیان
باقی ماندن تهدیدات انفجاری پس از پایان حملات
این الگو نشان میدهد که جنگ یمن، فراتر از یک درگیری نظامی، بحران انسانی و اجتماعی طولانیمدت را رقم زده است. هر تاریخ مشابه در تقویم جنگ یمن، میتواند فهرستی از نامها، خانهها و رویاهای ویرانشده را در خود جای دهد.
۲۹ ژانویه، بیش از یک روز در تقویم، نمادی از سالهایی است که آسمان یمن نه برای باران، بلکه به عنوان هشدار بمباران برای غیرنظامیان عمل کرده است.