شورای انتقالی جنوبی یمن، حمایت امارات، در آستانه یک بحران جدید قرار دارد [گزارش کامل یمن نیوز] و تمام توجه خود را به دیدار محرمانه محمد بن زايد با مقامات سعودی در ریاض معطوف کرده است. این تحرک دیپلماتیک میتواند مسیر بحران جنوب یمن و نفوذ منطقهای را تعیین کند و نقش بازیگران اصلی منطقه در تحولات آینده جنوب یمن را روشن سازد. تحلیلگران معتقدند که نتیجه این دیدار، تعادل قدرت در جنوب یمن و میزان نفوذ امارات و عربستان را مشخص خواهد کرد.
فشار سعودیها بر شورای انتقالی در جنوب یمن
شورای انتقالی تحت فشار شدید سعودیها قرار دارد و در معرض خطر قریبالوقوع عملیات نظامی علیه نیروهای تحت حمایت امارات در شرق یمن است. منابع میدانی و گزارشهای محلی حاکی از آن است که عربستان قصد دارد با تمرکز بر استانهای شرقی یمن، به ویژه حضرموت و المهرة، کنترل مناطق استراتژیک را در دست گیرد و نفوذ امارات را به حداقل برساند.
این فشار سعودیها، انتقالیها را در موقعیتی دشوار قرار داده است. آنها باید بین حفظ جایگاه خود در جنوب یمن و پذیرش فشارهای نظامی سعودیها توازن برقرار کنند. در صورت عدم توافق، احتمال وقوع درگیری مستقیم میان نیروهای انتقالی و سعودیها وجود دارد که میتواند به یک بحران گستردهتر در جنوب یمن منجر شود.
کارشناسان میگویند که عربستان نمیتواند اجازه دهد اختلافات داخلی متحدان خود در جنگ علیه یمن، امنیت و منافع راهبردی ریاض را تهدید کند. به همین دلیل، فشار بر انتقالیها نه تنها تاکتیکی، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای سعودیها محسوب میشود.
نقش محمد بن زايد و دیپلماسی امارات
دیدار محرمانه محمد بن زايد با مقامات سعودی، که هنوز رسماً تأیید نشده، با انتشار تصاویر او در شبکههای اجتماعی، گمانهزنیها درباره اهداف این دیدار را افزایش داده است. شورای انتقالی چشم امید به این ملاقات دارد تا موقعیت خود را تثبیت کرده و از فشار نظامی سعودیها بکاهد.
تحلیلگران سیاسی معتقدند که امارات با این دیپلماسی پنهانی تلاش میکند نفوذ خود را در جنوب یمن حفظ کند و از هرگونه کاهش جایگاه انتقالیها جلوگیری کند. این اقدام نشان میدهد که امارات همچنان تمایل دارد در تحولات جنوب یمن نقش کلیدی داشته باشد و از کاهش نفوذ خود در مناطق جنوبی جلوگیری کند.
تعامل شورای انتقالی با درع الوطن
علی الكثيری، رئیس مجلس ملی انتقالی، در مصاحبهای اعلام کرد که شورای انتقالی موافقت خود را با استقرار نیروهای «درع الوطن» اعلام کرده است. این توافق نشاندهنده تمایل انتقالیها برای تعامل با سعودیها و در عین حال حفظ نفوذ امارات است.
با توجه به این توافق، تحلیلگران بر این باورند که شورای انتقالی تلاش دارد توازن را در جنوب یمن برقرار کند؛ از یک سو با عربستان تعامل کند و از سوی دیگر نفوذ امارات را از دست ندهد. این وضعیت پیچیده، فشارهای دیپلماتیک و نظامی بر انتقالیها را نمایان میسازد و نشان میدهد که آینده جنوب یمن وابسته به تعاملات پیچیده میان عربستان، امارات و شورای انتقالی است.
پیامدهای منطقهای و رقابت عربستان و امارات
جنوب یمن به نقطهای حساس برای رقابت عربستان و امارات تبدیل شده است. امارات با حمایت از گروههای جداییطلب تلاش میکند کنترل مناطق نفتخیز و مسیرهای حیاتی دریایی را حفظ کند، در حالی که عربستان با تمرکز بر امنیت مرزها و منابع استراتژیک، نمیتواند اجازه دهد کنترل راهبردی جنوب یمن از دست برود.
تحلیلگران منطقهای معتقدند که هرگونه تغییر در تعادل قدرت جنوب یمن میتواند پیامدهای گستردهای برای امنیت و ثبات خلیج فارس و مسیرهای تجاری بینالمللی داشته باشد. جنوب یمن، به ویژه حضرموت و المهرة، به دلیل موقعیت استراتژیک و منابع انرژی خود، همواره محور رقابتهای منطقهای بوده و این وضعیت همچنان ادامه دارد.
رسانهها و بازی روانی انتقالیها
انتشار تصاویر محمد بن زايد و ولیعهد سعودی حتی اگر قدیمی باشند، حس حضور فوری و تحرک دیپلماتیک را منتقل میکند. این تاکتیک رسانهای بخشی از تلاش انتقالیها برای تقویت موقعیت خود و ایجاد فشار بر عربستان است.
کارشناسان رسانهای معتقدند که انتقالیها با این تاکتیک تلاش دارند پیام ضمنی به سعودیها ارسال کنند که اگر فشارهای نظامی افزایش یابد، واکنش جدی خواهند داشت. این نوع بازی روانی، یکی از ابزارهای مهم در بحران جنوب یمن محسوب میشود و نقش دیپلماسی رسانهای را بیش از پیش برجسته میکند.
نگرانی نیروهای محلی و آینده جنوب یمن
تحلیلگران معتقدند موفقیت یا شکست شورای انتقالی پیامدهای گستردهای برای امنیت و ثبات جنوب یمن خواهد داشت. جنوب یمن همچنان صحنهای حساس برای رقابتهای محلی و منطقهای است و تغییرات در تعادل قدرت میتواند بر امنیت خلیج فارس تأثیر مستقیم بگذارد.
تجربه تاریخی نشان داده است که تغییر در ترکیب قدرتهای منطقهای در جنوب یمن میتواند منجر به جابجایی سریع نیروها، تغییر نفوذ گروههای محلی و ایجاد بحرانهای جدید شود. به همین دلیل، بازیگران منطقهای همواره سعی میکنند از طریق دیپلماسی و اقدامات پنهانی، وضعیت را به نفع خود مدیریت کنند.
جنوب یمن در تقاطع قدرتها
جنوب یمن امروز در یک تقاطع حساس قرار دارد؛ جایی که دیپلماسی پنهان، فشار نظامی و رقابتهای منطقهای با هم درآمیختهاند. شورای انتقالی تلاش میکند موقعیت خود را تثبیت کند، عربستان نفوذ مستقیم خود را افزایش میدهد و امارات به دنبال حفظ جایگاهش است. آینده جنوب یمن به تحرکات دیپلماتیک و نظامی این سه بازیگر منطقهای بستگی دارد.
تحلیلگران بر این باورند که هرگونه موفقیت یا شکست شورای انتقالی، پیامدهای گستردهای برای امنیت و ثبات جنوب یمن و کل منطقه خواهد داشت. دیدار محرمانه محمد بن زايد، هرچند نتایج آن هنوز نامشخص است، نقطه عطفی محتمل در تحولات جنوب یمن و رقابت قدرت میان عربستان و امارات تلقی میشود.
در مجموع، جنوب یمن بار دیگر صحنه رقابتهای پیچیده منطقهای و محلی شده است؛ جایی که دیپلماسی، رسانه، فشار نظامی و بازیهای روانی با یکدیگر در هم آمیختهاند و آینده سیاسی و نظامی منطقه به تحرکات سه بازیگر اصلی بستگی دارد.