اعلام رسمی اسرائیل درباره به رسمیت شناختن «سرزمین سومالی» روز شنبه موجی از نگرانیها را در میان کشورهای عربی، آفریقایی و اسلامی ایجاد کرد. این اقدام [گزارش کامل یمن نیوز] با هدف گسترش نفوذ اسرائیل در مسیرهای دریایی حیاتی و حمایت از گروههای وابسته به امارات در شرق یمن، تهدیدی جدی برای وحدت ملی و امنیت منطقهای محسوب میشود.
واکنش گسترده کشورها به اقدام اسرائیل
کشورهای خلیج فارس مانند عربستان سعودی و عمان، همراه با مصر، اردن و جیبوتی و کشورهای اسلامی از جمله ترکیه، این اقدام اسرائیل را محکوم کرده و بر ضرورت جلوگیری از نفوذ آن در یمن تأکید کردند. تحلیلگران معتقدند دلیل اصلی این نگرانیها، احتمال کنترل اسرائیل بر مسیرهای دریایی از اقیانوس هند تا باب المندب و دریای سرخ است؛ مسیری که از نظر امنیت انرژی و تجارت جهانی حیاتی محسوب میشود.
برخی نخبگان سیاسی مانند سامح عسکر در مصر و سلیمان العقیلی در عربستان، این اعلامیه نتانیاهو را نشانهای از تمایل اسرائیل برای نفوذ در جنوب یمن دانستهاند. گروهی دیگر معتقدند که این اقدام بخشی از طرح تقسیم یمن و تضعیف وحدت ملی کشور است. کشورهای عربی و آفریقایی ضمن رد هرگونه پروژه جداییطلبانه، خواستار پایان سریع تنشها و بازگشت تمامی گروههای یمنی به میز مذاکرات شدهاند.
تهدید مشروعیت یمن و پروژه جنوب
اعلام اسرائیل و حمایت ضمنی آن از گروههای وابسته به امارات در شرق یمن، نشاندهنده یک استراتژی هماهنگ برای تثبیت نفوذ خارجی و ایجاد شکاف در جنوب یمن است. روزنامه «یدعوت آحرونوت» نزدیک به نتانیاهو تصریح کرده که کنترل شورای انتقالی جنوب بر فلات نفتی شرق یمن، مسیر را برای نفوذ اسرائیل بر مسیرهای دریایی حیاتی هموار میکند.
تماسهای مستقیم گروههای اماراتی با اسرائیل برای به رسمیت شناختن کنترل خود بر شرق یمن، نگرانی کشورهای همسایه را افزایش داده است. این اقدام میتواند مقدمات پروژه جدایی جنوب یمن و تضعیف وحدت ملی را فراهم کند و تهدیدی جدی برای ثبات منطقهای محسوب شود.
پیامدهای استراتژیک و ژئوپلیتیکی
تحولات اخیر شرق یمن پیامدهای ژئوپلیتیکی گستردهای دارد. پیشروی گروههای وابسته به امارات و حمایت اسرائیل، نگرانی کشورهای عربی و آفریقایی را از احتمال کنترل مسیرهای حیاتی دریایی و تهدید امنیت خلیج افزایش داده است. تحلیلگران معتقدند این وضعیت میتواند باعث تغییر معادلات منطقهای شود و کشورهای عربی و اسلامی را مجبور به اتخاذ مواضع سختگیرانهتر علیه پروژههای جداییطلبانه و نفوذ خارجی کند.
همزمان، تعامل مستقیم گروههای وابسته به امارات با اسرائیل و تلاش برای تطبیق با سیاستهای رژیم صهیونیستی، توان عملیاتی آنها را تحت فشار قرار میدهد و زمینه بازگشت گفتگوهای ملی و وحدت یمن را فراهم میکند.
تأثیر بر امنیت دریایی و تجارت جهانی
کنترل مسیرهای دریایی از اقیانوس هند تا دریای سرخ، اهمیت حیاتی برای امنیت انرژی و تجارت جهانی دارد. نگرانی کشورهای عربی و اسلامی از گسترش نفوذ اسرائیل در این مسیرها، نشاندهنده اهمیت موضوع یمن فراتر از مرزهای داخلی است. تثبیت نفوذ اسرائیل و گروههای وابسته به امارات در شرق یمن میتواند امنیت دریانوردی و تجارت جهانی را مختل کرده و وابستگی اقتصادی کشورهای منطقه به قدرتهای خارجی را افزایش دهد.
تحلیل داخلی و توصیهها
تحولات اخیر نشان میدهد که اسرائیل و همپیمانان منطقهای آن، پروژهای هدفمند برای تضعیف وحدت یمن و کنترل مسیرهای حیاتی دریایی را دنبال میکنند. اما واکنش کشورهای عربی، آفریقایی و اسلامی نشان میدهد که این تلاشها با مقاومت جدی مواجه خواهد شد.
تحلیلگران تأکید دارند که تنها راه مقابله با این پروژه، تقویت انسجام داخلی یمن، بازگشت تمامی گروهها به میز مذاکرات و جلوگیری از هرگونه اقدام یکجانبه در شرق کشور است. تلاش گروههای وابسته به امارات برای جلب حمایت اسرائیل، نه تنها مشروعیت آنها را کاهش میدهد، بلکه فرصت را برای کشورهای همسایه فراهم میکند تا پروژه جدایی جنوب یمن را ناکام بگذارند.
تهدید وحدت یمن و ضرورت مقابله فوری
اعلام اسرائیل درباره «سرزمین سومالی» و تحرکات گروههای وابسته به امارات در شرق یمن، تهدیدی جدی برای وحدت ملی و امنیت منطقهای محسوب میشود. پیامدهای این تحولات بر امنیت دریایی، تجارت جهانی و ثبات سیاسی و اقتصادی یمن تأثیرگذار است. تنها راهکار مقابله، بازگشت همه طرفهای یمنی به میز مذاکرات، جلوگیری از نفوذ خارجی و تقویت انسجام ملی است.
کشورهای عربی، آفریقایی و اسلامی باید با اقدام هماهنگ و جدی، پروژه اسرائیل و گروههای وابسته به امارات در شرق یمن را خنثی کنند تا مانع تکرار تجربههای شکستخورده گذشته و حفظ امنیت و وحدت ملی یمن شوند.