استان حضرموت در شرق یمن طی هفتههای اخیر [گزارش کاملypagency] صحنهای از درگیری مستقیم میان نیروهای وابسته به عربستان و امارات بوده است. درگیریهای مسلحانه، حملات هوایی و رقابت سیاسی میان شورای انتقالی جنوب و نیروهای درعالوطن، چشمانداز امنیت شرق یمن را به شدت پیچیده کرده و آینده حضور نیروهای خارجی در این استان استراتژیک را در هالهای از ابهام قرار داده است.
آغاز بحران در اردوگاه الخشعه
گزارشهای میدانی و منابع محلی حاکی از آن است که درگیریهای شدید میان نیروهای موسوم به «درعالوطن» وابسته به عربستان و نیروهای شورای انتقالی جنوب مورد حمایت امارات، در اردوگاه الخشعه در وادی حضرموت آغاز شده است. این اردوگاه که یکی از مراکز نظامی حیاتی استان حضرموت به شمار میرود، صحنه برخورد مستقیم دو طرف شد.
در همین حال، جنگندههای سعودی مواضع شورای انتقالی جنوب را هدف قرار داده و پرواز گسترده هواپیماهای جنگی بر فراز منطقه ادامه داشت. تحلیلگران نظامی معتقدند شدت حملات و پایداری هر دو طرف در کنترل نقاط استراتژیک، نشاندهنده رقابت سیاسی و نظامی عمیق میان عربستان و امارات است.
اهمیت استراتژیک اردوگاه الخشعه
اردوگاه الخشعه از جمله مراکز آموزشی و پایگاهی نیروهای نظامی است که تسلط بر آن، برتری نظامی و نفوذ سیاسی در شرق یمن را تعیین میکند. تصرف یا از دست دادن این اردوگاه، به معنای تغییر موازنه قدرت میان نیروهای عربستان و شورای انتقالی جنوب است. از دید ناظران، این اردوگاه اکنون به نمادی از رقابت داخلی در ائتلاف سعودی-اماراتی تبدیل شده است.
تصرف تیپ ۳۷؛ نقطه عطف رقابت نظامی
سالم الخنبشی، استاندار منصوب شده حضرموت و فرمانده نیروهای درعالوطن، اعلام کرد که کنترل تیپ ۳۷ در منطقه الخشعه، بزرگترین پایگاه نظامی استان حضرموت، به دست نیروهای او افتاده است. این حرکت، به منزله افزایش نفوذ عربستان در شرق یمن و کاهش تأثیر شورای انتقالی جنوب ارزیابی میشود.
همزمان، جنگندههای سعودی مقر فرماندهی «منطقه نظامی اول» در شهر سیئون، محل استقرار نیروهای شورای انتقالی جنوب، را بمباران کردند. کارشناسان امنیتی این حملات را واکنشی به پیشرویهای درعالوطن و نشانهای از تشدید رقابت عربستان و امارات در استان حضرموت میدانند.
تحرکات نظامی در العبر و مناطق همجوار
منابع محلی گزارش دادند که نیروها و تجهیزات نظامی درعالوطن از منطقه الرویک در استان مأرب به سمت منطقه العبر منتقل شدهاند. این اقدام به منظور افزایش نفوذ عربستان در مناطق کلیدی و کنترل اردوگاههای نظامی در العبر، ثمود، رماه و الخشعه انجام شده است.
واکنش شورای انتقالی جنوب به این تحرکات، علاوه بر بعد نظامی، پیامی سیاسی به عربستان نیز محسوب میشود و نشاندهنده مخالفت این شورا با عملیات نظامی عربستان است. این رقابت، پیچیدگی بحران داخلی در ائتلاف سعودی-اماراتی را بیش از پیش نمایان میکند.
ابعاد سیاسی بحران حضرموت
محمد بن سعید آلجابر، سفیر عربستان در یمن، اعلام کرد که عیدروس الزبیدی، رئیس شورای انتقالی جنوب، با خروج نیروهای این شورا از حضرموت مخالفت کرده است. الزبیدی همچنین صدور مجوز فرود هواپیمای حامل هیئت رسمی سعودی در فرودگاه عدن را متوقف کرده و دستور بسته شدن فرودگاه را صادر کرده است.
این تحولات نشان میدهد که شکاف میان عربستان و امارات نه تنها نظامی، بلکه عمیقاً سیاسی است و حضور خارجی در یمن را به چالش کشیده است. کارشناسان میگویند ادامه این وضعیت، روند مذاکرات سیاسی و تلاشهای بینالمللی برای حل بحران یمن را با مانع مواجه کرده و احتمال هرگونه مصالحه سریع را کاهش میدهد.
پیامدهای امنیتی و انسانی برای شرق یمن
تصاعد تنش میان عربستان و امارات در حضرموت پیامدهای گستردهای دارد. حضور نیروهای مسلح، بمبارانهای هوایی و رقابت برای تصرف پایگاههای استراتژیک، خطر بیثباتی در شرق یمن را افزایش داده است. ادامه این وضعیت، احتمال برخوردهای ناخواسته میان نیروهای دو کشور و گسترش درگیریها به سایر استانها را افزایش میدهد.
کارشناسان تأکید دارند که این بحران میتواند یمن را وارد مرحلهای تازه از بیثباتی و درگیریهای داخلی کند، مرحلهای که فراتر از درگیریهای گذشته میان نیروهای مختلف در این کشور است و امنیت خطوط تدارکاتی و اقتصادی شرق یمن را تهدید میکند.
چشمانداز آینده حضرموت و تحلیل نهایی
تحولات اخیر حضرموت نشان میدهد که رقابت عربستان و امارات در یمن، بیش از آنکه صرفاً یک منازعه منطقهای باشد، به یک بحران استراتژیک تبدیل شده است. کنترل پایگاههای نظامی و مناطق کلیدی، محور اصلی رقابت میان متحدان سابق شده و آینده حضور نیروهای خارجی در شرق یمن را نامطمئن کرده است.
صحنههای پرتنش در الخشعه و سیئون پیشنمایشی از احتمال گسترش درگیریها در سایر استانهای تحت نفوذ ائتلاف سعودی-امارات است. ادامه این تنشها میتواند روند حل بحران انسانی و سیاسی یمن را به تأخیر انداخته و امنیت منطقه را به شدت تهدید کند.
تحلیلگران میگویند این وضعیت، احتمال هرگونه مصالحه و توافق میان عربستان و امارات در یمن را کاهش داده و بحران شرق یمن را وارد مرحلهای پیچیدهتر از همیشه کرده است. این بحران استراتژیک میتواند پیامدهای گستردهای برای ثبات سیاسی، امنیت نظامی و جریان کمکهای انسانی در یمن داشته باشد.