تنشها میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی [گزارش کامل بحرین میرور]، فراتر از مرزهای یمن گسترش یافته و بحرین را در موقعیتی دشوار قرار داده است. وزارت خارجه بحرین بارها بر اعتماد خود به خرد رهبران دو کشور و توانایی آنها برای مهار اختلافات تأکید کرده، اما تحلیلگران میگویند واقعیت سیاسی منطقه به گونهای است که کوچکترین اشتباه میتواند منامه را در معرض فشارهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی قرار دهد. اختلافات اخیر، که شامل رقابت بر سر یمن و مناطق استراتژیک شاخ آفریقا و دریای سرخ است، بحرین را مجبور میکند تا در این بازی قدرت خلیج فارس با دقت فراوان عمل کند.
ریشههای تنش: از یمن تا شاخ آفریقا
اختلافات عربستان و امارات از ابتدا محدود به میدان جنگ یمن نبود. پس از حمله شورای انتقالی جنوب به استانهای حضرموت و المهره، ریاض ابوظبی را به تضعیف امنیت ملی خود متهم کرد و تنشها وارد مرحله جدیدی شد.
تحلیلگران غربی بر این باورند که این اختلاف، نمایانگر یک نبرد قدرت منطقهای عمیقتر است که هر دو کشور را به دنبال نفوذ فراتر از مرزهای یمن و کنترل مناطق استراتژیک کشانده است. عربستان سعودی بر حفظ یک یمن متحد و جلوگیری از ظهور نهادهای جداییطلب که امنیت ملی آن را تهدید کند، تمرکز دارد، در حالی که امارات متحده عربی با حمایت از جناحهای محلی و بازیگران غیردولتی، تلاش میکند نفوذ خود را در دریای سرخ و شاخ آفریقا تقویت کرده و حضور استراتژیک ایجاد کند.
به این ترتیب، اختلافات نه تنها تاکتیکی، بلکه به یک رقابت ژئوپلیتیک گسترده تبدیل شده که شامل لبنان، سودان و مناطق راهبردی در شاخ آفریقا و تنگه بابالمندب میشود.
سودان و شاخ آفریقا؛ صحنههای جدید رقابت
در سودان، امارات متحده عربی به وضوح از نیروهای پشتیبانی سریع حمایت میکند، در حالی که عربستان سعودی تمایل دارد از ارتش ملی پشتیبانی کند. این تفاوت رویکردها نشان میدهد که هر کشور برای حفظ نفوذ و امنیت منطقهای خود، استراتژیهای متفاوتی را در پیش گرفته است.
در شاخ آفریقا و مسیرهای دریایی استراتژیک، هر دو کشور به دنبال کنترل خطوط حمل و نقل انرژی هستند. این رقابت، در کنار اختلافات یمن، موجب شده تا اختلاف عربستان و امارات به یک نبرد چندجبههای منطقهای تبدیل شود که دامنه آن از خلیج فارس تا دریای سرخ گسترده است.
بحرین در معادله؛ کوچک اما کلیدی
بحرین، کوچکترین پادشاهی خلیج فارس، در میان این اختلافات، در موقعیتی بسیار دشوار و حساس قرار دارد. وزارت خارجه بحرین بر حمایت از وحدت خلیج فارس و اصول شورای همکاری تأکید کرده و تلاش دارد بین عربستان و امارات متعادل عمل کند.
با این حال، تحلیلگران میگویند منامه، به دلیل وابستگی شدید اقتصادی و مالی به هر دو کشور، در وضعیت یک “عروس برای دو مرد” گرفتار شده است. بحرین باید تصمیم بگیرد چه مسیری را دنبال کند، چگونه با فشارهای اقتصادی و سیاسی کنار بیاید و در عین حال ثبات داخلی و رشد اقتصادی خود را حفظ کند.
وابستگی اقتصادی بحرین به عربستان و امارات
بحرین بخش مهمی از بودجه و امنیت مالی خود را به حمایت عربستان و سرمایهگذاری امارات وابسته است. عربستان سعودی با تأمین نفت ترجیحی و بودجه حمایتی، یک شبکه ایمنی مالی بلندمدت برای منامه ایجاد کرده است، در حالی که امارات با سرمایهگذاری در املاک و دارایی ها، بخش مالی و زیرساختها، نقش مهمی در تقویت اقتصاد بحرین دارد.
این وابستگیها، بحرین را در صورت تشدید اختلاف عربستان و امارات با آزمون سختی مواجه میکند. منامه مجبور است موضعی متعادل اتخاذ کند تا هم از حمایت مالی ریاض بهرهمند شود و هم از فرصتهای اقتصادی و سرمایهگذاری امارات استفاده کند.
پیامدهای احتمالی تشدید درگیری
اگر اختلاف عربستان و امارات تشدید شود، بحرین با چالشهای امنیتی، اقتصادی و سیاسی روبرو خواهد شد:
فشار برای اتخاذ موضع درگیری مستقیم
تهدید ثبات داخلی به دلیل وابستگی مالی
افزایش ریسک بیثباتی در پروژههای استراتژیک و زیرساختها
خطر تحت تأثیر قرار گرفتن روابط با سایر اعضای شورای همکاری خلیج فارس
تحلیلگران میگویند بحرین در چنین شرایطی احتمالاً تلاش خواهد کرد همسو با ریاض باقی بماند، زیرا عربستان ضامن امنیت و ثبات مالی بحرین است و نقش اقتصادی و نفتی آن، ستون اصلی اقتصاد این کشور کوچک محسوب میشود.
درسهای بحرین از رقابت منطقهای
بحرین با واقعیت یک بازی برد-باخت منطقهای روبرو است؛ وابستگی به قدرتهای خارجی، هرگز بدون ریسک نیست. تحلیلگران معتقدند منامه آموخته است که کوچکترین بیتدبیری میتواند منافع داخلی و امنیت ملی آن را به خطر بیندازد.
این تجربه نشان میدهد که درگیری عربستان و امارات، بیش از یک اختلاف تاکتیکی در یمن، یک جنگ قدرت منطقهای چندجانبه است و کشورهای کوچک مانند بحرین، همیشه در معرض فشار و انتخابهای دشوار خواهند بود.
بحرین میان دو قدرت؛ توازن شکننده خلیج فارس
بحرین در میان رقابت فزاینده عربستان و امارات، به دنبال حفظ ثبات داخلی و امنیت اقتصادی است و تلاش میکند از تشدید درگیریها دور بماند. اما واقعیت سیاسی منطقه نشان میدهد که کوچکترین تشدید اختلافات میتواند بحرین را در موقعیتی بسیار دشوار و آسیبپذیر قرار دهد.
تحلیلگران تأکید دارند که این بحران، نشانهای از تغییر ژئوپلیتیک در خلیج فارس است و نشان میدهد که اختلافات عربستان و امارات، تنها محدود به یمن نیست بلکه شامل مناطق استراتژیک شاخ آفریقا، سودان و مسیرهای دریایی حیاتی نیز میشود.
بحرین در این وضعیت، با توازن شکنندهای مواجه است که هر تصمیم اشتباه میتواند امنیت، اقتصاد و جایگاه بینالمللی آن را تهدید کند و این بازی قدرت، حتی برای یک کشور کوچک، پیامدهای گسترده و عمیقی به همراه دارد.